Belize, Reisverhalen
Afrikaanse roots in Belize
Belize is en land van contrasten. Met veel Afrikaanse en Engelse invloeden, zo constateert Jos van Dalfsen. ‘We komen aan in Punta Gorda, een klein slaperig havenstadje, dat leeft van de visvangst en luieren. Er leeft hier een merkwaardige mengelmoes van mensen, een erfenis van de Engelse kolonisatie in de negentiende eeuw.’
We vertrekken richting Belize, samen met drie collega’s die onderweg waren naar een nabijgelegen stad. Het is mogelijk om vanaf Honduras met een boot naar Belize te gaan, maar die kost per persoon vijftig dollar enkele reis, dus veel te veel. Een goedkopere tocht is vanaf Puerto Barrios in Guatemala, daar is het twintig dollar per persoon. We zijn dan ook vanaf Puerto Cortez naar Puerto Barrios gegaan.
Punta Gorda, een klein slaperig havenstadje.
We komen even in Guatemala, moeten ons paspoort in laten scannen en een goed uur later moeten we het weer uit laten scannen, met tien dollar belasting omdat we het land via een boot verlaten. De boottocht is eenvoudig. Een veel te snelle boot die op volle kracht een uur lang voortraast, brengt ons zonder problemen naar Belize.
Engelse kolonisatie
We komen aan in Punta Gorda, een klein slaperig havenstadje, dat leeft van de visvangst en luieren. Er leeft hier een merkwaardige mengelmoes van mensen, een erfenis van de Engelse kolonisatie in de negentiende eeuw. Een groot deel van de bevolking is van Afrikaanse afkomst. Hun voorouders zijn hier vermoedelijk als slaven heen gebracht en door schipbreuk, of ontsnapping hebben ze zich verspreid en hebben ze zich overal in het kustgebied van het Caribisch gebied gevestigd. Daarnaast woont er een vrij grote groep Aziaten en zijn er vrij veel Chinese restaurants en winkels. Iets wat we op de rest van onze reis nog niet tegengekomen zijn. En natuurlijk wonen er mensen van centraal Amerikaanse afkomst, een mengelmoes van Maya en Spaans bloed, en verder alles wat hier de laatste vijfhonderd jaar heeft rondgelopen.
Dit is een klein kerkje.
Omdat het een voormalig Engelse kolonie is spreken de mensen er Engels, althans het is de voertaal. Op straat hoor je een wereld aan talen. Soms Chinees en Spaans maar hoofdzakelijk locale talenen dialecten waar we echt niet wijs van worden. En men betaalt er met de Belize Dollar, ter waarde van een halve Amerikaanse Dollar en met de trotse print en opdruk van Queen Elizabeth de tweede.
Napoleon
Overigens is Belize niet helemaal juist in Engelse handen gekomen. Er is hier, sinds het begin van de negentiende eeuw veel veranderd. Geïnspireerd door de Amerikaanse vrijheidsoorlog en door de verovering van Spanje door Napoleon werden de mensen hier onrustig en opruierig tegen de Spaanse overheersing. In het eerste kwart van die eeuw verloor Spanje de grip op zowel Mexico als de rest van Centraal Amerika (en vermoedelijk ook heel Zuid Amerika, maar ik weet het niet zeker). Hierop ontstonden voor korte tijd twee grote landen, Mexico en een Unie van Centraal Amerikaanse landen die echter snel uiteenviel in verschillende landen en staten. Mexico verloor veel grondgebied door slecht beleid en vijandige overnames aan de VS. Onder andere de staten Texas, New Mexico en Californië werden zo bij de VS getrokken. Mexico beet terug in het zuiden en pikt een grote lap grond in van Guatemala, Yucatan en delen van Chiapas worden zo bij Mexico getrokken. Guatemala, straatarm en gedecimeerd, blijft met lege handen achter. De gluiperige Engelsen spelen hier op in en doen een voorstel tot de aanleg van een belangrijke snelweg tussen Belize stad en Guatemala stad in ruil voor het grondgebied van het huidige Belize. De rest van de geschiedenis laat zich raden, Guatemala schenkt het gebied aan Engeland. Engeland legt geen weg aan en heeft gratis en voor niks een flinke lap grond gewonnen. Zelfs tegenwoordig heeft Guatemala moeite met het erkennen van Belize en op alle landkaarten staat Guatemala dan ook aangegeven in haar voormalige glorie, inclusief Belize.
De kust van Belize.
Zuid-Belize
In het gebied waar wij korte tijd rondtrekken, wonen nu oud Guatemalteekse Maya Indianen die de onderdrukking in Guatemala zijn ontvlucht en die zich hebben gevestigd in de hooglanden van Zuid-Belize. We zijn op onze tweede dag in Belize. Al liftend zijn we na twee uur reizen aangekomen in een klein dorpje, San Antonio, waar mensen in houten huizen met palmbladeren daken wonen. In veel opzichten overeenkomstig met hoe men in Nederland woonde voor de verstening van huizen en steden.
Voor mij was het dan ook interessant om hier eens rond te mogen kijken. We hebben onze nacht doorgebracht in een guesthouse. Weinig comfort en luxe, maar wel een goede klamboe, die zeker nodig was. Asia is uitgeput door de tocht en het weer en heeft in de middag een lekker slaapje genomen. Ik heb in die tijd op een bankje buiten gezeten om een boek te lezen. Op een bepaald moment vliegt er een klein vlindertje langs me heen en ze gaat voor een halve seconde zitten op tien centimeter afstand. Gelijk schieten er drie enorme poten om de rand van het bankje in een ijdele poging de vlinder te grijpen. Het is geen tarantula maar wel een enorme spin. Later die avond zien we er nog eentje in de kamer naast de onze. Zo langzamerhand raken we er aan gewend.
Vele watervallen zien we in Belize.
Watervallen
We hebben overigens de eerste dag een tocht gemaakt richting watervallen waar we heerlijk hebben gezwommen. Overal in de rivier werd gezwommen en gewassen. De watervallen waren echter heerlijk rustig. Schoon en uitgerust hebben we een prakje pasta met ei, wortel en tomatensaus gekookt op onze brander en zijn we vervolgens om half acht naar bed gegaan. Het was stikdonker (al sinds zes uur) en de kaars was bijna op…
Nog een waterval. Lekker om bij te zwemmen.
De volgende dag zijn we vroeg op pad naar een nabijgelegen dorp, Santa Cruz. Hier moet een mooie Maya-ruïne zijn. Het is een mooie plek, met overduidelijk resten van een Maya-tempel, maar verder was het een grote hoop stenen en rotsen bovenop een moeilijk bereikbaren heuvel. De plek is echter al de moeite waard en we zien een grote steen met daarop Maya-figuren. Ik wil eigenlijk alle rotsen omdraaien, maar vermoedelijk is het vaak gebeurd. Daar komt bij dat zulke rotsen favoriete plekken zijn voor spinnen, schorpioenen en slangen. We hebben ons dan ook zeer netjes gedragen en zijn niet begonnen met plunderen.
Zou dit een Maya muurtekening zijn?
Hierna nemen we een bus (de tweede bus van in totaal drie op een dag) richting een natuurpark met andere watervallen. Hier zwemmen we in iets grotere watervallen. De zwempartij moeten we echter na een uur afbreken door een tropische regenbui. Alles is nat voordat we een schuilplaats kunnen bereiken. Later die dag gaan we al liftend en uiteindelijk met een bus terug naar Punta Gorda. We brengen de laatste nacht door in Belize en de volgende dag keren we terg in San Pedro Sula.