Auteur - Dennis Remmelzwaal

Vuurwerk, lusheng muziek, dansende menigte, borduur- en zilverwerk, indigo blauw, rijstwijn, zang wedstrijden, vogelgevechten, kruiddamp, er is een festival. ‘In Guizhou beleef je nog het Chinese boerenleven in zijn oorspronkelijke vorm’. ‘Het ontbreekt er aan transport- en communicatiemiddelen’. ‘Daardoor is in Guizhou het overwegend landelijke karakter bewaard gebleven’, leest Dennis in zijn reisgids. Dan stapt hij op een pikke- donker station uit, ver van alle steden, en gaat op verkenning uit in Sanjiang.
Een smoezelige kamer aan een binnenplaats, een bed met een kuil. Om vier uur in de nacht word ik wakker door een over actieve haan. Daarna kom ik niet meer in slaap. Ik logeer bij Suzi (oude bekende) die ik bij het busstation tegen kwam. Ik had verwacht dat ik op mijn verjaardag beter uitgerust zou zijn. Als ik beneden kom is de vrouw des huizes druk bezig in de keuken. Dan kan ik aanschuiven voor het ontbijt, bestaande uit thee, pannenkoek met honing en cakejes.
Ineens wordt er een bord noedels met roze eieren op tafel geserveerd. Dan klinkt er buiten vuurwerk en wordt ik door iedereen gefeliciteerd. Ik voel me jarig. Suzi legt uit dat dit een traditioneel Dong-gerecht is, de roze eieren is de kleur van kracht en de noedels symboliseren een lang leven. Ik moet het middelste ei nemen, omdat ik vandaag in het middelpunt sta, de omliggende zijn voor mijn familie of vrienden. ‘Haochi’.

Liuzhou

‘s Ochtends vroeg wacht ik zittend op een bankje op een verlaten busstation. Dan komt een vrouw op een fiets langs en vraagt of ik naar Liuzhou moeten. Even later komt een oude krakkemikkige bus aanrijden waar ik instap. Onderweg komen er vooral kilo’s pomelo’s bij. Na ruim één uur krijgt de bus een lekke band, deze wordt snel gerepareerd.
We rijden vrolijk verder en even later begeeft dezelfde band het weer. Intussen slurp ik, net als een echte Chinees, een soepje en kijk toe. Binnen één uur is alles gereed en gaan we verder. Aan het begin van de middag bereiken wij het busstation van Liuzhou dat ik al weer snel verlaat. ‘Huoche zhan, huoche zhan’. Per brommertaxi rijden wij naar het treinstation. Een treinkaartje naar Sanjiang is snel gekocht, compleet met krijgsmuziek vertrekt de trein een half uur later.
De Ghuizou provincie ligt ver van alle steden en controlecentra. De bergen zijn een laatste toevlucht voor een paar aloude minderheden. Nadat ik eerst door een overvolle wagon heb gelopen, ga ik er weer uit en lopen over het perron naar de laatste wagon waar ik een goed plaatsje vindt. Ik heb geen idee hoelang de rit gaat duren en laat aan de mensen in mijn reisgids zien waar ik naartoe wil, niemand kent het of men kan het niet lezen.

Festival met traditionele muziek en dans.

Guizhou

‘In de Guizhou provincie beleef je op veel plaatsen nog het Chinese boerenleven in zijn oorspronkelijke vorm’. ‘Het ontbreekt er aan transport- en communicatiemiddelen en voldoende voorzieningen op belangrijke terreinen’. ‘Daardoor is in Guizhou het overwegend landelijke karakter bewaard gebleven en lijkt de rijst op hoge, moeizaam te bewerken hellingen tot in de hemel te groeien’. ‘Maar alleen door hard werken kunnen de boeren in hun dagelijks onderhoud voorzien’, lees ik in mijn reisgids.
Plotseling komt een beambte naar me toe en zegt dat ik eruit moet. Om 19.15 uur stap ik op een pikkedonker station van Sanjiang uit. Ik loop een helling af en ga per open truck op zoek naar een slaapplaats. Hij brengt me bij een hotel ver buiten de stad, na lang onderhandelen en discussiëren heb ik het voor elkaar dat hij me naar een ander deel van de stad brengt. Een koude kille kamer met schimmel op de muur, ik heb geen keus en geen zin meer. Na een lauwe douche geniet ik van de ingevlogen instant hutspot, ik gebruik mijn eetstokjes en drink een kopje thee. Daarna val ik in slaap, heerlijke rust na zo’n reisdag met veel hobbelen en schudden.

Boodschappen doen op de markt.

Dong-dorpen

Wij zijn hier aangekomen in Sanjiang, de hoofdstad van het autonome gebied van de Dong-minderheid (54% van de bevolking). Het zijn voornamelijk de Dong-dorpen in de omgeving die een verblijf meer dan de moeite waard maken. Typerend voor de Dong zijn hun prachtige houten huizen, de trommeltorens en de wind- en regenbruggen. De trommeltorens staan steeds op het centrale dorpsplein en dienen als alarmsysteem bij brand en bedreiging. Ook zijn ze het centrale punt tijdens festiviteiten.
De wind- en regenbruggen hebben paviljoenen en beschutten de Dong tegen de natuurlijke elementen. Meestal zijn er plakkaten bevestigd waarop nauwkeurig is bijgehouden wie van de dorpelingen wat heeft bijgedragen om de bouw van de bruggen te bekostigen. Ik kijk bij iemand binnen en krijgen direct olie thee aangeboden, een mengsel van olie, thee en gepofte rijst, hetgeen heel bitter smaakt.

Dong-meisjes wisselen nieuwtjes uit.

Opa speelt op zijn fluit en wil dat ik deze koop, ‘t liefst twee. Ik begrijp hem niet! De vrouw des huizes slaat direct aan het koken, ik maak haar duidelijk dat ik niet willen eten. Zij vertelt me dat de Dong veel ‘zuur’ eten, omdat het een goede manier is om groenten langer te bewaren. Een tweede vrouw biedt diverse kleding te koop aan.
De komende dagen bezoek ik onder andere de weekmarkt in Tongle, van waar uit de omgeving iedereen fraai uitgedost naar toe komt. Oude vrouwtjes met borduurseltjes achtervolgen me. Ook maak ik nog een busritje, een prachtige rit. De eerste 40 kilometer is de weg zelfs geasfalteerd. Dan ouderwetse steenslag en heel veel stof. De omgeving varieert tussen rijstterrassen en Dong dorpjes langs de rivieren. Ik stop voor Congjiang, een prachtig, maar heel arm Miao dorp. De vrouwen dragen hier zeer mooie traditionele kleding.
De chauffeur verteld me dat er een festival is, het sinaasappelfestival’. Er worden stierengevechten gehouden met waterbuffels. Spectaculair en niet al te bloedig. Ik ontmoet Xiao Li die me uitnodigt bij haar familie, dan neem ik rijst, kippen en drank mee als cadeau. Vervolgens drinken we een kopje thee bij de familie. De Miao dames vinden mijn verschijning interessant en willen alles weten. Dan bieden ze me een eigen gebrouwen rijstwijn aan. Mijn bus komt eraan, ik vertrek naar de volgende ontmoeting.

Authentiek houten Dong-dorp

Kaili

Over een zanderige weg welke door de regenval moeilijk begaanbaar is rijden wij naar Long’e. Ik zit tussen de kippen, hompen vlees, zakken rijst en volle manden. Het is een bijzonder fraai landschap. Als ik op het dorpsplein arriveer begint het donker te worden. Tegenover de bushalte is een hotel waar ik, na nog even onderhandeld te hebben over de prijs, incheck. Een kille kamer met kaarsjes, ik kan gebruik maken van het openbare toilet op enkele minuten lopen, donker en koud. Ik verken de omgeving, vrouwen komen van het land met hun zware manden op de rug.
Zij dragen nog traditionele kleding en het haar is opgestoken met een plastic kam. Waar een Oma haar handen warmt bij een vuur word ik uitgenodigd om te eten. In de keuken wijs ik wat groenten aan die de vrouw des huizes heerlijk voor ons klaarmaakt. ‘Wo men pu che ròu’, ik eet geen vlees. Mijn adem blaast witte wolken in de schemerige ruimte. De dochter zet met een moederlijke glimlach een bak gloeiende kolen als stoof bij mijn voeten. Via enkele Dong-dorpen waaronder Zhaoxing, met maar liefst vijf trommeltorens, reis ik richting Kaili.
Het is nog donker als ik ‘s ochtends vroeg aan de kant van de weg op de bus sta te wachten. Een oud vrouwtje met krakende manden loopt naar haar stekje waar zij het één en ander gaat bakken voor de schoolkinderen die straks komen. Bij de vleesmarkt wordt een jonge buffel met één hamerslag neergeslagen. Een vreselijk gezicht! Eerder hoorde ik al het geloei van een koe die zijn laatste adem uitstootte. Dan komt een toeterende bus het dorp binnenrijden, ik informeer en kan instappen. Zo bereik ik uiteindelijk na twaalf uur bussen Kaili, een grotere plaats in de autonome Miao- en Dong-regio. De Miao zijn onder te verdelen in verschillende groepen, herkenbaar aan hun eigen haar- en klederdracht.

Ministerie van Minderheden

Tijdens de Culturele Revolutie moesten ze zich aanpassen. Nu mogen ze op hun manier leven, maar ze blijven erg arm. De Miao worden nu aangemoedigd om hun eigen cultuur te eren. Er is zelfs een Ministerie van Minderheden dat daar voor zorgt. Een uiteenzetting van de verschillende bevolkingsgroepen die deze regio rijk is, is te zien op de tentoonstelling in het stadsmuseum van Kaili. Aangezien ik op een aansluiting moet wachten besluit ik daar per taxi heen te gaan. Ik wordt gereden door een chique juf, dik gepoederd, rode lippen, handschoentjes en een bontkraag. Aangezien zij niet begrijpt waar ik heen wil wordt één van haar collega’s geraadpleegd. Het museum is niet ver meer. Ik loop een trap op en kom in een toonzaal met bankstellen en dressoirs terecht. Ik ga nog een verdieping hoger en informeren hier bij een beambte naar het museum. Hij haalt iemand voor de sleutels en de deuren van het museum worden voor mij geopend. ‘s Avonds vertrek ik met trein 217 naar mijn volgende bestemming Kunming en genieten van de luxe van een ‘soft sleeper’.
Aangezien zij niet begrijpt waar ik heen wil, wordt één van haar collega’s geraadpleegd. Het museum is niet ver meer. Ik loop een trap op en kom in een toonzaal met bankstellen en dressoirs terecht. Ik ga nog een verdieping hoger en informeren hier bij een beambte naar het museum. Hij haalt iemand voor de sleutels en de deuren van het museum worden voor mij geopend. ‘s Avonds vertrek ik met trein 217 naar mijn volgende bestemming Kunming en genieten van de luxe van een ‘soft sleeper’.