Auteur - Dennis Remmelzwaal

Voor de meeste Bhutanezen wordt het sobere boerenbestaan onderbroken door religieuze festivals. Wanneer de regentijd voorbij is, de oogst binnengehaald is en voordat de grond moet worden ingezaaid, is er altijd wel een festival. Uit alle windstreken stromen dan duizenden mensen naar de dzong (kloosterburcht) voor zo’n festival. Deze festivals zijn de gelegenheid om het geloof in Boeddha te versterken en het moment om familie en vrienden te zien.
Vooral de Tschechoe-festivals zijn populair. Een Tschchoe duurt meestal vijf dagen en staat in het teken van de heldhaftige daden van Padma Sambhava, de grondlegger van het tantrisch boeddhisme. Tijdens dit festival beelden de monniken met indrukwekkende dansen de overwinning van het boeddhisme op het kwade uit. Bovendien is het mogelijk om tijdens het festival in een keer de verlichting te bereiken. Daarvoor is de aanblik van een gigantisch schilderij met de beeltenis van Padma Sambhava voldoende.

Gho en Kiira

Voor het festival verruilen de Bhutanezen hun boerenkleding voor de mooiste gho en kiira (traditionele gewaden) en prachtige sieraden. Natuurlijk wordt er veel gelachen en bijgekletst en ‘s avonds vloeit de alcohol rijkelijk, terwijl er op de houtvuurtjes rond het festivalterrein yakvlees wordt geroosterd. De stemming is zeer vrolijk en de mensen genieten met volle teugen van deze tedere momenten die het harde boerenbestaan doorbreken. Vaak bezoeken ze daarom meerdere Tschechoes per jaar, want in elke dzong wordt het festival op een andere tijdstip gehouden.

Nieuwsgierige monniken.

Dansende monniken

Aan het begin van de dag lopen de monniken in een aaneengesloten rij vanuit de dzong naar het festivalterrein. Daar beginnen ze een gebed waarvan de melodie wordt begeleid door een orkestje van monniken die spelen op lange hoorns met diepe klanken, snerpende korte toeters, zware trommels, klingelende bellen en verscheurende cimbalen. Veel omstanders mompelen de woorden van het gebed mee en bieden prachtige offers aan, die gemaakt zijn van boter, gemengd met deeg en kleurstoffen.

Gebedsvlaggen.

De monniken zijn gehuld in sierlijke gewaden en kleurrijke maskers. Zij roepen de daden van Padma Sambhava in herinnering door in dansvoorstellingen allerlei gebeurtenissen uit te beelden. Op de maat van het opzwepende ritme van de trommels beelden zij in een spectaculaire dans de tantrische leermeesters uit, die met hun bovennatuurlijke krachten de grond zuiveren van boze geesten. De dansers dragen angstaanjagende maskers die het boosaardige van Padma Sambhava uitbeelden. Met behulp van rituele dolken worden boze geesten verdreven. Door het opzwepende ritme van de trommels raken de dansende monniken in diepe extase en slepen de ademloos toekijkende mensenmassa mee in het bonte schouwspel.

Draken

Tussen de voorstelling vrolijken clowns het publiek op. Deze clowns mogen als enigen in Bhutan de spot drijven met de religie. Met gekke bekken en schuine moppen maken ze monniken en de dansers belachelijk. De kleine kinderen bekomen van de angst van de boosaardige maskers. Stokoude omaatjes rollen schaterend van de lach over de grond als een clown weer eens de draak steekt met een van de dansers. De handel in allerlei goederen gaat gewoon door. Yakhuiden, verse kaas en rode pepers, Chinese rijstkommen en plastic kinderspeelgoed uit India veranderen van eigenaar.

Zegening op de laatste dag

Op de laatste dag gaat het festival de hele nacht door. Tijdens een lange serie dansen, onderbroken door gebed en begeleid door muziek, verschijnt Padma Sambhava in zijn meest toegankelijke en menselijke vorm, die van Guru rimpoche. De guru zegent alle aanwezigen met een gekleurde draad, die ze om hun hals knopen. De draad geeft kracht en bescherming tegen boze geesten, en zorgt ervoor dat men op het juiste pad blijft.

Tot diep in de nacht zingen de festivalgangers gebeden. Totdat uit de dzong in een kleurrijke processie van tientallen monniken een reusachtig thongdroel (opgerold schilderij) naar het festivalterrein wordt gedragen. Als de muziek haar hoogtepunt bereikt, rollen de monniken de thongdroel af en langzaam verschijnt de beeltenis van Padma Sambhava in de gedaante van guru. Wanneer het schilderij helemaal is afgerold, gaat een rilling door de massa en schuifelen mannen, vrouwen, bejaarden en kinderen naar het doek om het met hun hoofd aan te raken. In de hoop door de afbeelding de verlichting te bereiken. De hele nacht schuifelt iedereen langs de magische thongdroel en overal worden boterlampjes ontstoken en gebeden gepreveld. Hier en daar zakken mensen vermoeid achterover voor een diepe slaap.
Voordat de eerste zonnestralen het doek kunnen beschijnen, rollen monniken met veel moeite de thongdroel op. Daarna dragen ze het weer naar de dzong waar het weer een jaar wordt opgeborgen. Zo blijft de magische kracht behouden.