Auteur - Daniëlle Jansen

De schrijver Henry James riep al enthousiast uit na een bezoek aan de Italiaanse hoofdstad: “At last – for the first time – I live! It beats everything: it leaves the Rome of your fancy – your education nowhere. It makes Venice – Florence – Oxford – London- seem like little cities of pasteboard… For the first time I know what picturesque is.” En ik ben het geheel en al met hem eens. Het is zo wonderlijk en indrukwekkend om te lopen waar duizenden jaren geleden de Romeinen liepen, dezelfde oude straatstenen waar ooit Julius Caesar, Augustus of Nero eens liepen. Een de bekende, brede Tiber die oneindig door de stad stroomt.
We waren met Air France via Parijs naar het vliegveld van Rome gevlogen. Het was daar een verschrikkelijke bedoening! Het leek wel een jaren zestig vliegveld van een of ander ver Afrikaans land. Het feit dat ze ook nog onze bagage kwijt waren geraakt droeg ook niet bij aan een positieve beleving van de aankomst in de Italiaanse hoofdstad.

Trastevere

We hadden een hele week geboekt in een appartement in hartje Rome en zaten in het hartje van Trastevere, zeg maar de Romeinse Jordaan! Tegenover ons appartement zat een Italiaans restaurant (iets hogere prijsklasse) waar iedere avond door twee oudere Italianen aria’s uit opera’s gezongen werden. Iets mooiers kun je je niet voorstellen: met de luiken en ramen open luisteren naar de wonderschone vertolking van deze mooie liederen. Een eindje verderop zat Pizzeria Ivo; volgens onze Capitool-reisgids een bekende en zeer gewilde plaats om te eten. Dat laatste klopte in ieder geval! Iedere avond was het mudje vol; het eten was er ook heerlijk.

Uitzicht vanaf het Capitool.

Heilige jubeljaar

Voordeel van een appartement in Trastevere is ook dat alle bezienswaardigheden te voet te bereiken zijn. Lopend hebben we alles bezocht: het Vaticaan met de St. Pieterbasiliek, de Trevifontein (waar we natuurlijk een muntje in hebben gegooid), het Pantheon, het Colosseum, het Forum, Piazza Navona, de Spaanse Trappen en veel, heel veel kerken (bekende en minder bekende). We bezochten Rome in september 1999; alles in de stad werd voorbereid op het heilige jubeljaar 2000. We hadden van tevoren goed uitgezocht of er niet teveel gebouwen in de steigers zouden staan. En gelukkig viel dat wel mee. We hadden geluk met de St. Pieter in Vaticaanstad. Dat was net een aantal dagen voor ons bezoek van zijn steigers bevrijd. Het enige gebouw dat (van binnen) nog in de steigers stond was San Giovanni in Laterano. Daar zou een mooie schildering te zien zijn maar die ging volledig schuil achter een steiger. Jammer.

Straat in Trastevere, hartje Rome.

Via dei Fiori Imperiali

Een van de eerste plekken die we gingen bekijken was het Forum Romanum en het Colosseum (op loopafstand van elkaar). Aan het eind van de lange weg, Via dei Fori Imperiali, zie je het Colosseum liggen. Deze weg is in de jaren dertig van de vorige eeuw als de Via dell’Impero gebouwd door Mussolini. Deze Italiaanse leider had grote plannen met Rome en wilde de stad tot een waardige hoofdstad van het nieuwe fascistische rijk ‘herbouwen’. In de oude buurt rondom het Colosseum heeft hij veel oude huizen en kerken platgegooid. Hij wilde er à la baron Haussmann dat in de negentiende eeuw in Parijs had gedaan een grote, brede weg neerleggen. Dit werd uiteindelijk de Via dell’Impero die later werd omgedoopt tot Via dei Fiori Imperiali.

Het Colosseum vanaf de Via dei Fiori Imperiali.

“By the time it was inaugurated, on 28 October 1932, 280.000 cubic meters of earth and 50.000 of rock had to be moved; 5.500 units of houses demolished and 12.000 cubic meters of retaining walls erected. Three churches were pulled down (…)”
Nooit geweten trouwens dat de vier plakkaten die de expansie van het Romeinse Rijk verbeelden ook door Mussolini zijn bedacht en opgehangen. Altijd gedacht dat het authentieke oud-Romeinse impressies waren.

Colosseum van de achterkant gezien.

Het Colosseum

Wanneer je op de Via dei Fori Imperiali aankomt is de belevenis net als bij het aanschouwen van andere wereldbekende gebouwen. Je hebt er al heel veel plaatjes, foto’s en afbeeldingen van gezien en het is altijd vreemd als je zo’n bekend gebouw dan opeens in het echt ziet. Het viel mij nu pas op hoe erg het Colosseum aan het instorten en afbrokkelen is. Je mocht er nu ook niet meer gratis in. Bij alle ingangen stonden draaihekjes en werd je geacht een entreebedrag te betalen om de ‘binnenkant’ van het oude stadion te mogen zien. Hebben wij echter niet gedaan; het was té warm en té druk. Bij de muur van het Colosseum staan ook nep-keizers met wie je op de foto kunt gaan. Denk echter maar niet dat je van een afstand deze grappenmakers kunt fotograferen; diverse malen zagen we dat ze met veel Italiaans bravoure en pathos op de ‘overtreder’ afstapten en uitlegden dat deze bezigheden hun bron van inkomsten waren. En dat zij en hun hele familia daarvan moesten rondkomen. Dus alleen fotograferen na het doneren van wat pecunia. In het boek ‘Thuis in Rome’ van Rosita Steenbeek staat nog een heel leuk (waargebeurd) verhaal over de restauratie van de ondergrondse kamers van het Colosseum. Dit boek is trouwens een absolute aanrader als je een bezoek aan Rome brengt.

Het Forum Romanum.

Forum Romanum

Een eindje verderop ligt het oude Forum Romanum, zeg maar het centrum van de Romeinse maatschappij. Hier waren de rechtszalen, de tempels, de winkels en het ‘marktplein’. Tegenwoordig is er niet veel meer van over behalve pilaren en wat rotsblokken. Maar met een beetje fantasie en een goede reisgids kom je een heel eind om je voor te stellen hoe belangrijk en groots deze plek in de afgelopen duizenden jaren geweest is. Natuurlijk niet alleen voor Rome zelf, maar voor het hele Romeinse rijk.

De St.Pieter in Vaticaanstad.

Vaticaanstad

Een ander hoogtepunt was het bezoek aan Vaticaanstad, het kleine stadje/landje dat het hart van de katholieke wereld is. Een eigen postzegel, een eigen krant en natuurlijk de Paus. Belangrijkste trekpleisters zijn natuurlijk de St. Pieter Basiliek en het museum van het Vaticaan. Het grootse plein aan het eind van de Via del Corso met de net schoongemaakte St. Pieter statig aan de kop ervan maakte een onvergetelijke indruk. De binnenkant van de enorme basiliek was zo mogelijk nog mooier. Met veel kleuren marmer binnenin en een groot gouden altaar waar tientallen kaarsjes brandden gaven een heilige en serene sfeer. Niet geheel in stijl wilden wij even op de grond zittend tegen een pilaar uitrusten maar een dienaar God’s kwam ons meteen vertellen dat dat niet mocht in deze kerk. Wel logisch.

De Trevifontein.

Vóór ons bezoek aan Rome had ik via het internet twee kaartjes besteld voor een mis met de paus op woensdag. Op het afgesproken tijdstip lagen de kaartjes netjes klaar in de afgesproken kerk. Omdat het echter zo ontzettend warm was, 34 graden, besloten we toch niet met duizenden andere gelovigen, nieuwsgierigen (net als wij) en andere toeristen naar de mis te gaan. We werden namelijk twee uur vóór de mis verwacht. En dat midden op de dag!

Trevi fontein

Natuurlijk hebben we ook de Trevi fontein met een bezoekje vereerd. Al was het maar om volgens het overbekende gebruik een muntje in het zachtblauwe water te gooien zodat we ervan verzekerd zijn om weer in Rome terug te komen. (Voor ons heeft het in ieder geval wel gewerkt; in het najaar van 2001 gaan we weer een week naar Rome terug). Mooi is de fontein eerlijk gezegd niet, maar wel rijkelijk versierd. Echt even rustig ernaar kijken kan niet; allereerst omdat dit een van de weinige plekken is waar je werkelijk lastig gevallen wordt door straatverkopers. Van schietende soldaten, ritsen kaarten, stressballen, ballonnen en zonnebrillen en parasollen; alles proberen ze aan je te slijten. Op geen enkele andere plek in de Italiaanse hoofdstad heeft me dat zo geïrriteerd en gestoord. Daarnaast zijn er ongeveer nog tweehondered andere toeristen die net zo als jij een muntje in de fontein willen gooien en vervolgens een foto met op de achtergrond de fontein willen hebben.