Auteur - Willeke Nieuwenhuyze

Op Malta wordt elke avond feest gevierd, althans zo lijkt het. In de zomermaanden kun je bijna dagelijks van een vuurwerk genieten. Omdat het eiland vrij vlak is, hoef je niet eens dichtbij het stadje te zijn om in de zwarte hemel de mooiste kleuren te ontwaren. Malta is een katholiek land en iedere plaats heeft zijn beschermheilige. Vooral in de zomermaanden zijn er wekelijks festa’s ter ere van een bepaalde beschermheilige en zo’n festa wordt per definitie met vuurwerk gevierd.
Toen wij op Malta waren, troffen we ook zo’n feest. Al was het geen ‘gewone’ festa, maar Santa Marija. Jaarlijks wordt deze nationale feestdag op 15 augustus gevierd, zij heeft een dubbele betekenis voor de Maltezer bevolking. Ten eerste is het die dag ‘Maria Hemelvaart’, een belangrijke katholieke gebeurtenis. De tweede betekenis komt uit de Tweede Wereldoorlog. Nadat Malta maandenlang van de buitenwereld was afgesloten en er een groot voedseltekort heerste, kwam precies op Maria Hemelvaart het eerst konvooi met voedsel binnen. De eerdere konvooien waren allemaal getorpedeerd en gezonken, voordat ze Malta konden bereiken. Ook dit konvooi werd getorpedeerd, maar het schip kon toch (al was het zinkende) de haven van Valletta bereiken. Sindsdien heet dit konvooi het ‘Santa Marija Convoy’.
We besloten deze feestdag naar Mosta te gaan. In Mosta staat bovendien de indrukwekkende kerk St. Marija Assunta. Het is de op twee na grootste koepelkerk ter wereld. In het kerkelijk museum ligt nog de blindganger die tijdens de Tweede Wereldoorlog op 9 april 1942 door de koepel sloeg en tussen de om vrede biddende parochianen terecht kwam, maar niemand verwondde. Mosta is één van de verschillende steden op Malta waar Santa Marija heel uitbundig wordt gevierd.

St. Marija Assunta in Mosta.

Mosta

Op het moment dat wij, om half 4 ‘s middags in Mosta arriveerden met onze gehuurde jeep, bleek de informatie van de hotelier niet geheel correct. Mosta was nog geheel rustig! Alleen de enorme kerk was versierd met scharlaken doeken rondom de pilaren, maar verder waren er geen tekenen van een naderend feest. Wij streken neer op een terras met gammele stoelen en plakkende tafeltjes. Al snel stond de dubbele cola voor onze neus en informeerden we naar het werkelijke ‘programma’. Het feest zou pas ‘s avonds losbarsten.

De nogaverkopers.

Nogaverkopers

Nou ja, we waren in ieder geval op tijd! De zon scheen, de cola was koud, dus we bleven nog even op ons terrasje hangen. Na een uur kondigden de eerste feestgangers zich aan, nou ja, feestgangers… Het bleken noga-verkopers te zijn. De handkarren werden op gemak omgebouwd tot een soort marktkraam, bekleed met grootmoeders gordijntjes. De noga lag achter antiek ogende toonbanken, opgemaakt van kersenhout en spiegelend glas. Gezien het aantal kraampjes dat herrees, moesten de Maltezers werkelijk idolaat zijn van hun o zo beroemde Maltezer noga. Net als op onze Koninginnedag-vrijmarkten was het ook hier belangrijk op tijd te zijn voor een mooi plekje. Nadat de kraampjes opgezet en opgepoetst waren, verdwenen de verkopers achter het gordijntje voor een middagtukje. Het zou nog een lange avond worden.

‘Al snel hadden we contact met de Maltezers, ze vroegen zich vooral af wat wij in Mosta deden. Ze waren het hier niet gewend dat toeristen deel uitmaakten van hun feestdagen, maar ze maakten ons gelijk duidelijk dat we meer dan welkom waren’

De achterkant van een nogakraam, de verkoper ligt eronder te slapen.

Ondertussen was het avond geworden en werd het drukker en drukker. Langzamerhand werd ons het programma van de avond duidelijk. Er was eerst een kerkmis, daarna een processie met het Mariabeeld uit de kerk, waarna een uitbundig vuurwerk zou losbarstten. Het vuurwerk werd rond middernacht verwacht.
Wij zochten een plek waar we alles goed konden bekijken en vonden die op de sokkel van een groot standbeeld, schuin tegenover de kerk. We konden gemakkelijk boven de mensen uitkijken en dachten zo de perfecte plaats gevonden te hebben om de processie te kunnen zien. In ieder geval hadden we nu al een mooie plaats om de plaatselijke bevolking in feestkledij te zien aankomen. Kleine meisjes in schitterende witte jurkjes met kant en franjes, met bovendien een grote strik in het haar en kleine knaapjes in kleine pakjes met een stropdasje. Natuurlijk zagen ook de ouders er stuk voor stuk schitterend uit. Het was duidelijk een feestdag.

Contact met bevolking

Iedereen snoepte volop van de noga en uiteraard proefden ook wij van deze zoete Maltezer delicatesse. En we waren gelijk verkocht! Al snel hadden we contact met de Maltezers, ze vroegen zich vooral af wat wij in Mosta deden. Ze waren het hier niet gewend dat toeristen deel uitmaakten van hun feestdagen, maar ze maakten ons gelijk duidelijk dat we meer dan welkom waren. Alle andere toeristen waren veilig in hun hotelkamer en wij stonden hier tussen feestvierende bevolking.
Nadat de mis was afgelopen, droegen een aantal mannen het Mariabeeld naar buiten. Zo te zien een loodzwaar beeld dat nog enkele uren de stad doorgedragen moest worden. Overal stonden mensen te kijken, langs de kant van de straat, op elke stoeprand of iets waardoor je nét iets hoger stond dan de rest, de mensen hingen uit de ramen en stonden op de balkons. Iedereen gooide confetti en slingers naar elkaar en naar beneden, een kleurrijk en feestelijk geheel.

Mariabeeld

Enkele uren later, het was ondertussen al donker geworden, werd het Mariabeeld weer de kerk ingedragen. Gelijktijdig barstte het vuurwerk los op de kerk zelf. Op een pleintje achter de kerk werd het vuurwerk voorgezet tot in de kleine uurtjes.
Ondertussen hadden we wel erg veel honger gekregen en hebben we in een restaurant genoten van het vuurwerk én van ons ietwat verlate diner natuurlijk. We wisten niet wat we konden verwachten, maar het bleek onze mooiste avond op Malta te zijn. Een avond om niet snel te vergeten. De volgende dag, op weg naar het vliegveld, zijn we nog een keer naar Mosta gereden. Nog even ín de kerk kijken. We wilden de Maltezers op hún feestdag niet storen, dus besloten we nu nog even terug te gaan. Binnen was de kerk rijkelijk versierd met rode kleden en schitterende bloemen. Het Mariabeeld stond nog midden in de kerk. Ze leek uit te rusten van de feestelijke dag ervoor.