Argentinië, Reisverhalen
Tijd voor Tango
Sinds mijn aankomst in Buenos Aires weet ik het zeker: Argentinië = tango. Of beter gezegd misschien: Buenos Aires is tango. Want de stoere gauchos met vilten hoeden op de pampa’s in Patagonie heb ik nog niet zien dansen. Nee, het zijn de in strak zwart kostuum gestoken jongemannen met veel gel in het haar die de dans der dansen uitvoeren. Of de oudere dandy’s die nog net zo vlot hun voeten bewegen. Beide groepen uiteraard begeleidt door wulpse jongedames in strakke jurken. Ook ik waag mij op de dansvloer. Het is tijd voor tango!
Vooral de wijk San Telmo staat bekend om de tango. Op de Plaza Dorrego komen elke dag wel dansparen bij elkaar in de kroegen en restaurants. Soms om de gasten te vermaken, maar regelmatig omdat het gewoon bij het leven hoort. De meest enthousiaste bezoekers zijn dan ook niet de toeristen, maar de Porteňos zelf. Zij moedigen het danspaar aan, fluiten, joelen en klappen dat het een lieve lust is. Een oudere dame kijkt verlekkerd naar de getrainde lichamen van de mannen, haar partner staart naar de ronde billen van de in strakke jurk gestoken dames. Beiden geven handkusjes aan het danspaar en gaan samen, arm in arm, weer verder.
Springen, zwieren en zwaaien. Hier in Buenos Aires leeft de tango!
Tijdens de zondagsmarkt in San Telmo moet je zelfs slalommen langs de dansparen die midden op straat, begeleid door een gitarist of luidspreker, hun kunsten vertonen. En als je je veilig waant door op de stoep te lopen, is er een kans dat je tegen een manshoog houten beeld van een danspaar aanloopt.
De tango is ook verwerkt in de kunst.
Melodieus
Uiteraard speelt de middenstand graag in op de populariteit van de dans. Zo heet een viersterren hotel midden in de stad de ‘NH Tango’. In de winkelstraten zijn om de paar meter muziekwinkels te vinden waar cd’s met tangomuziek worden verkocht of toch minstens – ook in een sportzaak – wordt afgespeeld. Op de markt kun je luciferdoosjes, oude reclameposters en artistieke uitingen kopen waarop een dansend paar staat afgebeeld. De kleurrijke en bij toeristen populaire wijk La Boca wil niet onder doen voor San Telmo. Ook hier terrassen met uitzicht op de zwaaiende broekspijpen en gespierde kuiten op de dansvloer.
Op twee terrassen recht tegenover elkaar schallen de oorspronkelijk zwoele tonen aan tot het geluid dat eerder past bij een hardrocknummer. De dansers gaan mee in de maat en versnellen hun pas, dit tot grote vreugde van het meeklappende en lunchende publiek. Een paar straten verder is het enige lawaaiige de felle kleuren van de huisjes. Een oudere heer met albinopet op studeert wat tonen in, stemt zijn luidspreker af op zijn eigen oudere gehoor en tokkelt melodieus op zijn gitaar. Wanneer hij opkijkt, lacht hij vriendelijk. Hier geen herrie of meeklappende mensen. Maar wel tangomuziek!
Magneetjes, luciferdoosjes en klokken: alles met tango erop is een souvenir.
Stappen
Dan wordt het tijd om de dans zelf te gaan leren. Samen met de New Yorkse Sarita die ik nog ken van het hostel in het Patagonische El Chaltén. We hebben een afspraak gemaakt voor een avondje in stijl. De titel is ‘Sabor a Tango’ oftewel ‘De smaak van tango’. Op het programma staat eerst een uur les om de basisstappen onder de dansknie te krijgen, gevolgd door een uitgebreid diner in een theater waar vanaf het dessert een show wordt gegeven.
Om te zien hoe het nou echt moet. In de kelder van het theater is een zaaltje ingericht. De ongeveer 80 aanwezige personen passen er nauwelijks in. We stellen ons op: mannen aan de ene kant, vrouwen aan de andere kant. Ik sta naast een 75-jarige Amerikaan en een 14-jarige Braziliaanse jongen. Als de leider van het viertal docenten een rondje ‘waar komen jullie vandaan?’ doet, blijkt de halve wereld vertegenwoordigt. Op de vraag of iemand eerder de tango heeft gedanst, blijft het angstvallig stil. Mooi zo, ik ben dus niet de enige!
Ook in de wijk Boca in Buenos Aires kunt je dansen tot je erbij neervalt.
Slippers
De dansleider – getrimd baardje, halve pot gel in het lange donkere haar, zwart nauwsluitend kostuum – doet een 5-staps maat voor. De vrouwen doen die eerst na, dan de mannen. Nu al struikelen mensen over hun eigen voeten, ik over die van de Amerikaan naast mij. Tot grote hilariteit van de dames uiteraard. Nog een keer proberen. Nu gaat het beter. Twee dansleraren nemen de dames één voor één bij de hand om het te perfectioneren. Een Argentijnse schone op enorme naaldhakken toont mij hoe het eigenlijk moet. Dan volgt een 7-staps maat, nu hebben de dames het er ook moeilijker mee en kunnen de heren lachen. Als een boer met kiespijn uiteraard, want wij moeten nog. Sarita en ik doen ons best. Zij durft wel trouwens, op haar slippertjes met de tenen bloot. Ze heeft vertrouwen in mijn danskunsten, zegt ze.
Eén, twee naar voren, naar rechts. Even pauze. De vrouw maakt een buiging naar achteren, de heer begeleidt. Pauze. Twee stappen naar rechts. Was dit nou de 5 of 7-staps maat? Ik mis er een paar blijkt. Een andere man krijgt op zijn kop dat hij zijn vrouw niet zo moet meesleuren. Weer een ander schreeuwt zijn tellen zo hard dat iedereen ze kan horen. Iedereen lacht. Om elkaar en om zich zelf. “The men must look rough, the women sexy!” is het advies van de dansleraar. De 9-staps maat gaat eigenlijk nog makkelijker dan de eerdere, hier maakt de vrouw maar liefst twee sensuele heupbewegingen, uiteraard begeleidt door de man. Hoera, we kunnen het! En Sarita heeft al haar tenen nog.
Dans, dans, dans...
Evita
Tijdens de show zien we dat we nog een lange weg te gaan hebben. Met de snelheid van een mitrailleur bewegen de voeten van de vrouw om de soepele en langzamere benen van de man. Een assortiment aan klassieke instrumenten begeleiden het schouwspel en de show krijgt een nationalistisch – en wat zoetsappig – tintje als een Evita haar ‘Don’t cry for me Argentina’ zingt voor een piepschuimen balkon. De oudere Amerikaan vindt het prachtig. Nu is het zijn beurt om te joelen en te klappen. Deze tangoles en -show smaakte goed. Naar meer zelfs. Gelukkig is het in Buenos Aires altijd tijd voor tango!