Auteur - Gertie Rutten

Als de afwisseling van ruige canyons, kale bergvlakten, wijngaarden en middeleeuwse dorpjes je aanspreekt, dan kom je er niet onderuit een bezoek te brengen aan de Zuid-Franse departementen Lozère en Herault. Tel daar de heerlijke streekgerechten en ?wijnen bij op en je hebt een combinatie die je vakantie compleet maakt.
Lozère en Herault zijn twee departementen in de regio Languedoc-Roussillon in het zuiden van Frankrijk. Ik begin mijn vijfdaagse reis in Montpellier, de hoofdstad van Languedoc-Roussillon. Tijdens een bezoek aan deze oude universiteitsstad proef ik al de aangename Franse sfeer. Het kloppende hart van de stad is Place de la Comédie, waar je kunt rondslenteren, een terrasje kunt pikken en van de straatartiesten kunt genieten. Als je verder door de smalle straatjes in het historische centrum wandelt, loop je langs fraaie patriciërshuizen uit de zeventiende en achttiende eeuw en over sfeervolle pleintjes met cafés en restaurants. De lichtgekleurde stenen van de gebouwen weerkaatsen het warme mediterrane licht. Deze zelfde warme gloed zie je in de nieuwe wijk Antigone, gelegen naast het oude centrum. De neoklassistische barokstijl van de architect Ricardo Bofill maakt de overgang van het rommelig lijkende centrum naar het strakkere Antigone minder abrupt. In Montpellier gaan oud en nieuw goed samen.

Parc National des Cévennes

Ik vervolg mijn reis naar het departement Lozère via Millau richting Florac. Deze plaats ligt in het Parc National des Cévennes, dat in 1970 geopend is en 84.200 ha groot is. Het is het enige park in Frankrijk waar permanent mensen mogen wonen. Ik wil in de voetsporen van de Schotse schrijver Robert Louis Stevenson treden. In september 1878 liep de schrijver van Dr. Jekyll en Mr. Hyde en Schateiland twaalf dagen door de Cévennes, van Le Monastier naar St-Jean-du-Gard. In zijn boek Travels with a Donkey in the Cévennes schreef hij over zijn indrukken van de wandeling door deze onherbergzame, dunbevolkte streek en over zijn strijd met zijn langzame reisgenote, de ezelin Modestine.

Ik pak zijn route op tussen Finiels en Pont-de-Montvert. De wandeling gaat over een kaal, glooiend plateau op zo’n 1000 meter hoogte. Overal liggen grote rotsen graniet die, bedekt met bijna fosforescerend, lichtgroen mos, boven het zonnige landschap uitsteken. Tussen de rotsen bloeit een tapijt van paarse hei. Na een tijdje maakt het plateau plaats voor een wijds uitzicht op de dalen. Met de afdaling verschijnt het dorpje Pont-de-Montvert aan de rivier Tarn in zicht. Over de gotische brug loop ik het dorp binnen. De zon verdwijnt achter de bergen en werpt nog een paar laatste stralen op de daken van de huizen.

Het plateau tussen Finiels en Pont-de-Montvert. [Foto: Gertie Rutten]

Opstanden

Stevenson vertelt in zijn boek over de historische rol die Pont-de-Montvert had in de opstand van de Camisards. Dit waren protestanten die begin 18de eeuw ten strijde trokken tegen de katholieke kerk. De in 1559 begonnen godsdienstoorlogen tussen de katholieken en de protestanten werden pas beëindigd met de ondertekening van het Edict van Tolerantie in 1787. De opstand van de Camisards is dan ook een van de vele conflicten die de protestante bevolking, voordat het edict ondertekend werd, uitvocht met de katholieke meerderheid. Van oudsher woonden er protestanten in Languedoc, vooral in de Cévennes, maar door de vervolgingen vluchtten velen naar Zuid-Duitsland en Zwitserland. De mensen die bleven werden echter alleen maar gesterkt in hun geloof. In de nacht van 24 juli 1702 bestormden een groep protestanten het huis annex gevangenis van de verantwoordelijke aartspriester in Pont-de-Montvert om op een niet zo zachtaardige manier hun onvrede te uiten.

Over de geschiedenis van de streek kun je in Pont-de-Montvert ook terecht in het Mont Lozère Ecomuseum. Dit museum is opgezet door het Parc National des Cévennes en heeft permanente en wisselende tentoonstellingen over het park, de landbouw, de schapenteelt, etc. Het museum heeft verschillende wandelroutes uitgestippeld, die daar verkrijgbaar zijn, om het gebied verder te kunnen ontdekken.

De rivier door het dorpje
Pont-de-Montvert. [Foto: Gertie Rutten]

Canyons in de Tarn

De volgende ochtend besluit ik de weg langs de rivier Tarn te volgen. Het is koud en er hangt mist in de Gorges du Tarn. Met een hoop geduld heeft de rivier Tarn zich een weg gebaand door het kalksteen van het plateau. Het resultaat is een diepe, kronkelende canyon (gorges) met steile, witte rotsen. Op onverklaarbare wijze hebben bomen wortel geschoten tegen de rotswand. Ik passeer kleine dorpjes en grootse kastelen. Sommige huizen lijken tegen de steile rotswanden geplakt te zijn en omdat de kleur van de huizen ook nog eens op die van de rotsen lijkt, geeft dat een camouflerend effect. Maar ze staan er echt, balancerend op de rand van de afgrond.

Een barretje in Pont-de-Montvert. [Foto: Gertie Rutten]

Je hoeft de Gorges du Tarn niet alleen vanaf de weg te bewonderen. In verschillende plaatsjes kun je kano’s of kajaks huren, zoals in Blajouy, Sainte-Enimie en La Malène. Sainte-Enimie is sowieso een bezoek waard. Het is een pittoresk, middeleeuws dorpje dat op het smalste en steilste punt van de canyon ligt. Iets verder in de canyon, na La Malène kun je zien waar lang geleden over een lengte van zo’n honderd meter een waterval naar beneden kwam. Het water heeft daar de rotsen op de rand van de canyon helemaal gladgepolijst. Onder dit gladde gedeelte is te zien dat de waterstand destijds boven de weg uitkwam. Het is gewoonweg indrukwekkend hoe de natuurkrachten dit landschap hebben gevormd.

Een huis in de Gorges du Tarn. [Foto: Gertie Rutten]

Middeleeuwen in Herault

Na de Gorges du Tarn rijd ik weer door Millau en bij Le Caylar-en-Larzac kom ik in het departement Herault. In deze streek hebben de natuurkrachten ook hun werk gedaan. Bij Saint-Maurice-Navacelles ligt het Cirque de Navacelles, een bewoond, immens groot keteldal waar een vroegere rivier in het midden een natuurlijk gevormde piramide heeft achtergelaten. Ik vervolg mijn uitgestippelde route naar Saint-Guilhem-le-Desert door de ene na de andere canyon. Eerst geniet ik tot het stadje Ganges van het geblakerde landschap van de Gorges de la Vis. Na Brissac beginnen de wijngaarden van de Vallee de la Buèges en waan ik me in de middeleeuwen als ik door kleine, door de zon gebleekte dorpjes rijd. Dan verder langs de Gorges de l’Herault tot ik aankom bij Saint-Guilhem-le-Desert, mijn volgende stop.

De geschiedenis van Saint-Guilhem-le-Desert gaat terug tot 804, toen Willem (Guilhem) van Orange zich op deze plek als kluizenaar terugtrok en er een klooster stichtte. Van keizer Karel de Grote had hij een stukje van het Kruis van Jezus gekregen als beloning voor zijn bewezen diensten als ridder en raadsheer. Dit reliek van het heilige Kruis wordt bewaard in de abdijkerk. Niet verwonderlijk dus dat het klooster een bedevaartsoord werd en tevens een belangrijke stop was en is op de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. Door de toevloed van de pelgrims werd de kerk in de 11de en 12de eeuw verder uitgebouwd, geheel volgens de Romaanse stijl. Daarnaast maken de smalle straatjes van Saint-Guilhem-le-Desert de historische sfeer compleet. De kerk ligt aan een sfeervol pleintje met kleine winkeltjes en in de schaduw van een grote plataan kun je bijkomen op een terrasje.

Natuurpark Haut-Languedoc

Mijn reis gaat verder naar Olargues bij het Parc Naturel Regional du Haut-Languedoc. Om daar te komen volg ik de rivieren Orb en Jaur door een bosrijke en bergachtige omgeving. De klokketoren van Olargues en de Duivelsbrug over de Jaur springen als eerste in het oog. Ook in dit dorp zijn er nog volop overblijfselen van de voorbije eeuwen te zien. Nauwe straatjes met kinderkopjes en kleine huizen bepalen het beeld van deze vroegere hoofdstad van de Westgoten. Bij de pastorie is een leuk museum verstopt dat een goed beeld geeft waarvan en hoe de mensen hier vroeger hebben geleefd.

Het Parc Naturel Regional du Haut-Languedoc is dichtbij en ik besluit een wandeling te maken door de Gorges d’Heric. Bij Mons la Trivalle sla ik af en zo kom ik al snel bij het beginpunt van de canyon. Het riviertje Heric is niet zomaar een rivier. Het heldere water dat over de gladde rotsen stroomt, zijn de tranen van de reus Heric. De legende is dat deze reus verliefd was op een mooie reuzin, maar een god was jaloers en veranderde zijn geliefde in een rots. Sindsdien huilt Heric over zijn verloren liefde en is de Gorges d’Heric een tranendal. Het blauwgroene water nodigt uit om te zwemmen en de rotsen nodigen uit om te gaan klimmen, maar ik wandel verder door de steile, grillige kloof. De weg leidt naar het gehucht Heric, waar slechts enkele families wonen. Beslist een plek waar het aantal bezoekers het aantal inwoners overtreft.

Wijn Roquebrun

Het is duidelijk dat ik me in een wijnstreek bevind als ik de volgende dag verder rijd naar Roquebrun. Langs de weg ligt de ene na de andere wijngaard en bij de wijnkelder van Roquebrun wordt de nieuwe druivenoogst al binnengebracht. Maar ik breng eerst een bezoek aan de botanische tuinen van dit mediterrane dorpje. Deze fraaie tuinen liggen tegen een hoge, steile helling en door die plek profiteren de planten, die uit alle hoeken van de wereld lijken te komen, van een weldadig microklimaat. Na het bezoek aan de tuinen kan ik het niet laten om ook even bij de wijnkelder langs te gaan om wat van de wijnen te proeven en een kleine voorraad in te slaan. Is er een betere afsluiting van een korte vakantie aan Frankrijk?