Afghanistan

Afghanistan heeft historisch nooit een belangrijke rol gespeeld in de wereldgeschiedenis. Het Bactrische Rijk was (voor Christus) in het noorden van Afghanistan gesitueerd, het rijk Ariana in het zuiden (opmerkelijk: arya betekent edel in diverse indo-europese talen, en is de basis geweest voor de eugenetische term ‘Arische rassen’).

Kabul. hoofdstad.

Alexander de Grote

Een greep: Alexander de Grote passeerde en onderwierp Afghanistan op weg naar India, de noordwestelijke stad Herat was onderdeel van de Zijderoute, Timoer de Lamme en Djenghis Khan kwamen langs om te plunderen maar Afghanistan was toch vooral een gebied dat beheerst werd door vele verschillende stammen, die elk in hun eigen vallei regeerden.
Een eenheid begon zich pas te ontwikkelen toen in 1747 onder Ahmed Shad Doerrani een groot deel van het huidige Afghanistan werd samengevoegd. In de 19e eeuw begon het Britse Rijk zich te interesseren voor Afghanistan. Drie Anglo-Afghaanse oorlogen waren het gevolg, en uiteindelijk zagen de Britten af van hun pogingen Afghanistan te onderwerpen. In plaats daarvan werden onderhandelingen gestart met tsaristisch Rusland.
Het land Afghanistan zoals wij dat nu kennen, is toen ontstaan als gevolg van ‘The Great Game’, het machtsspel tussen tsaristisch Rusland en het Verenigd Koninkrijk in de 19e en het begin van de 20e eeuw. De Britten waren bang dat het Russische leger de Hindu Kush en Himalaya bergketens zouden oversteken en India binnen zouden vallen. De Russen waren op hun beurt bevreesd voor een te grote invloedssfeer van de Britten dieper Centraal-Azië in. In het Verdrag van St. Petersburg werd afgesproken dat Afghanistan als bufferstaat opgezet zou worden. De Russen konden hun gang gaan ten noorden van Afghanistan (de grens met Tadjikistan werd getrokken door de Amoe Darja), en de Britten zouden alles ten oosten en zuiden van Afghanistan krijgen. Afghanistan zelf zou onafhankelijk blijven. Vanwege dit verdrag werd ook de Wakhan-corridor, een nauwe landtong die tussen Tadjikistan en Pakistan loopt en in het oosten tegen China botst, deel van Afghanistan.
In 1919 werd het land onafhankelijk, en niet lang daarna een koninkrijk. Een staatsgreep maakte hier begin jaren zeventig een einde aan, maar in 1979 vielen de sovjets het land binnen en hielpen de communist Karmal in het zadel. Na jaren van strijd gaven de Russen het eind jaren tachtig echter weer op, waarna iedereen elkaar begon te bevechten.

Een caravan trekt door het groene landschap van Noord-Afghanistan.

Taliban

De Taliban (wat staat voor Zoekers) beheersen, sinds ze in 1994 opdoken in Afghanistan, een steeds groter wordend deel van het land. Alleen in de etnisch diverse regio ten noorden van Kabul is er nog oppositie. Deze oppositie, de Noordelijke Alliantie, bestaat uit ongeveer 15 voormalige mujahedin-groepen (zowel soennitische als sji’itische). Nadat deze groepen succesvol samenwerkten tegen de Sovjet-invasie, zijn ze elkaar gaan betwisten.
In 1994 kwamen toen de Taliban (vermoedelijk geholpen door Pakistan, Saoedi-Arabie en de Verenigde Staten) het land binnen. Al snel hadden ze een groot deel van het land, alsmede de hoofdstad Kabul in handen. De Verenigde Naties erkenden echter niet het Taliban-bewind (maar nog steeds de Noordelijke Alliantie), alleen Pakistan, Saoedi-Arabie en de Verenigde Arabische Emiraten deden dat. De meeste buurlanden hebben een afwachtende houding. Iran is sji’itisch, terwijl de Taliban soennitisch zijn, dus daar is geen toenadering te verwachten. Tadjikistan en Oezbekistan zijn bang voor extremisten uit Afghanistan, want ook blijkt het Taliban-bewind een aangename schuil- en broedplaats te zijn voor fundamentalisten uit alle delen van de wereld (Palestijnen, Filippijnen, Jemeniten, et cetera). Alleen China en Turkmenistan houden zich neutraal.

Papaver

Overigens is er nog een reden waarom Afghanistan de risee van de wereld is; het is namelijk veruit de grootste producent van verdovende middelen. De Taliban komen zo waarschijnlijk aan de nodige monetaire middelen, want de economie is zo goed als niet-bestaand. Maar goed, het zou hypocriet zijn om alleen de Taliban van de drugshandel te beschuldigen, want iedereen in Afghanistan en de omliggende gebieden (zowel Pakistan als Tadjikistan bijvoorbeeld) probeert natuurlijk een graantje mee te pikken.
Het gevolg van dit alles is dat er miljoenen mensen uit Afghanistan zijn gevlucht, vanwege honger, armoede, oorlog en/of religieuze andersdenkendheid. Deze vluchtelingen zitten voornamelijk in Iran en Pakistan, maar een groot deel zoekt zijn heil verder weg, in de westerse wereld.