Panama

Veel toeristen slaan Panama over, omdat bij reizen in centraal Amerika Guatemala en Costa Rica de meest bezochte landen zijn en deze vormen dan ook vaak het begin en eindpunt van de reis. Een bezoekje aan het buitenbeentje is er niet bij. Juist door deze relatief geïsoleerde ligging is het land bijzonder interessant. Al zal het niet lang meer duren, want de toeristenindustrie knalt uit de grond.

Geschiedenis

Al snel na de ontdekking van Panama in 1501 is het land door de Spanjaarden gekoloniseerd, wat ten koste is gegaan van de lokale bevolking. De waarde van de kolonie lag niet in de grote hoeveelheden goud, maar in de vorm van het land. Het land is de schakel tussen Noord- en Zuid Amerika, maar veel belangrijker, het is de schakel tussen de Grote Oceaan en de Atlantische Oceaan. Hoewel er in de tijd van Karel de Vijfde al over de aanleg van een kanaal werd nagedacht, heeft dat nog vier eeuwen op zich laten wachten. In de tussentijd hebben de Spanjaarden Panama-Stad gesticht waar in schepen al het goud en zilver uit Bolivia, Peru, Ecuador en Colombia aankwam, met ezels naar de Caribische zijde werd getransporteerd en vervolgens naar Spanje werd verscheept.

Uitzicht op Panama Stad. Tja, het is slecht weer... [Foto: Jos van Dalfsen]

De koloniale periode eindigt in 1821 wanneer Panama zich onafhankelijk van het Spaanse gezag verklaard. Panama vormt dan onderdeel van het land Gran Colombia wat naast Panama ook de landen Colombia, Venezuela en Ecuador omvat. Dat land was de droom van de Zuid-Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijder Simon Bolivar, die van heel Latijns Amerika één land wilde maken. Hij heeft er enorm voor gestreden, heeft er voor gezorgd dat veel landen zich onafhankelijk hebben verklaard. Hij was de eerste president en zag het land binnen tien jaar compleet uit elkaar vallen.
Panama blijft dan een provincie van Colombia totdat de Verenigde Staten op de aanleg van een kanaal aan beginnen te dringen. De regering in Colombia is hier tegen, waarop de VS besluiten om de vrijheidsbeweging in Panama te ondersteunen. Beschermt door de Amerikaanse marine verklaard Panama zich onafhankelijk en vormt zonder grote onafhankelijkheidsstrijd een zelfstandig land. In ruil voor deze ondersteuning krijgen de VS de eeuwige rechten over een gebied van ruim tachtig kilometer lang en zestien kilometer breed waar ze in 1914 de aanleg van het kanaal afronden.

Politiek

Men noemt het een vazalstaat, maar feitelijk vormt Panama vanaf dat moment een kolonie van de VS. Geen enkele politieke actie kan worden uitgevoerd zonder de goedkeuring van de VS. Politieke spanningen en de dictatoriale president Noriega in Panama leiden in 1989 tot de korte maar heftige Operation Just Cause, waarmee, door militair ingrijpen, het Amerikaanse gezag over de regio wordt versterkt en Noriega wordt verdreven. Tien jaar later, in 1999, krijgt Panama het volledige gezag over het Panama-kanaal, en wordt het land bijna vijfhonderd jaar na de ontdekking eindelijk volledig zelfstandig.

Toch indrukwekkend, het Panama kanaal.

Panama Stad

In geen enkele stad is er zo veel economische ontwikkeling als in Panama Stad. In rap tempo worden enorme wolkenkrabbers uit de grond gestampt en overal zijn de geluiden van de bouw te horen. Een indrukwekkend spektakel om te zien, vooral wanneer er een tweede wegdek boven een bestaande weg wordt gelegd.
Alle ontwikkelingen duiden op een enorme omvang in de toekomst maar tot op heten is het een metropool op relatief kleine schaal. De hele metropool telt 1,2 miljoen inwoners en heeft daarmee een achtste van de totale bevolking van Panama in haar stadsgrenzen. De stad is echter bijzonder overzichtelijk en toegankelijk en heeft heel er mooie plekken te bezoeken.
Door de centrale ligging zijn vanuit Panama Stad grote delen van het land eenvoudig te bereizen en ook het indrukwekkende Panama-kanaal ligt dicht in de buurt. Veel mensen vertrekken vanaf hier met een jacht op een cruise naar Cartagena in Colombia via de San Blas eilanden.