Reis om de Wereld
Voeding voor reizigers

Een zaterdag in Alamos

44

cowboyhoeden en blinkende laarzen. Ze zitten in pick-ups en hangen bij het plein rond. Een wandeling in de Mexicaanse woestijn en een zaterdagavond op de zócalo in Alamos. Eric Kokke, die in Latijns-Amerika reist, observeert. ‘‘Al snel blijkt dat er een strakke dresscode bestaat: perfect gepoetste lederen puntlaarzen, strakke spijkerbroek, overhemd, leren riem met een enorme zilveren gesp’, vertelt hij.

Eric Kokke

Mexicaanse mannen heb je net als de Europese in allerlei soorten en maten. Je hebt de bescheiden Maya-indiaan, de gladde latino, de vriendelijke mestizo, de perfect geklede zakenman en natuurlijk de Mexicaanse cowboy. Iedereen kan zich het stereotiepe beeld van deze stoere cowboy wel voor de geest halen, met of zonder behulp van Hollywoodbeelden.

Sierra Madre

In de staat Sonora aan de voet van de Sierra Madre in het noordoosten van Mexico kom ik erachter dat deze mannen echt bestaan en van dichtbij te bewonderen zijn. En geloof me, in het echt zien ze er gevaarlijker uit dan in menig Hollywoodproductie. Alamos is het belangrijkste centrum van de Sierra Madre Occidental en het is een mooi en klein koloniaal stadje met smalle straatjes, prachtige huizen en even mooie tuinen.Omdat er in het groene en vruchtbare gebied rondom Alamos veel grote boerderijen (ranchos) zijn gevestigd, kun je in en vooral rond deze stad echte ‘rancheros’ tegenkomen.

De andere attracties van deze streek zijn het relatief koele klimaat, een natuurgebied met een groot aantal vogel- en plantensoorten en vele wandelmogelijkheden. En ondanks de aanwezigheid van Amerikaanse overwinteraars is het een rustig en ontoeristisch gebied. Maar we maken eerst kennis met een andersoortige attractie: José, een lokale beroemdheid die zich heeft opgeworpen als de VVV van Alamos.

Waarschijnlijk geschrokken van de kritiek op zijn functioneren in de Lonely Planet (‘…of minimal help…’) heeft hij zich voorgenomen nog meer zijn best te doen en geen toerist aan zijn aandacht te laten ontsnappen. En hij zal ze voorzien van alle mogelijke informatie over Alamos en wijde omgeving. Hij neemt zijn taak zo serieus dat je geen stap buiten het hotel kunt zetten zonder zijn hartelijke begroeting en allerhande tips (soms is het een nadeel als je ergens de enige toerist bent). Allemaal heel goed bedoeld, maar we werden best handig in het ongemerkt binnenkomen en verlaten van ons hotel.

Koloniale pracht in Mexico.
Koloniale pracht in Mexico.

De echte man

Onze eerste ‘close encounter’ met een ranchero vond plaats tijdens een enigszins uit de hand gelopen wandeling naar een tien kilometer verder gelegen idyllisch meertje. Een tip van onze vriend José. Een twintig kilometer lange wandeling is natuurlijk nooit makkelijk, maar dit keer verkeken we ons een beetje op het weer, het gebrek aan schaduw, het heuvelachtige terrein en toch ook wel de afstand. In het begin, nog vol goede moed, ging onze aandacht uit naar de enorme cactussen, de vogels, het landschap en de vele hagedissen.

Daarna naar onze hoeveelheid water, de brandende zon, gebrek aan schaduw en de afstand naar het meertje. Redelijk uitgeput bereikten we uiteindelijk het meer. Gelukkig was het de nog te komen ontberingen waard. Maar dat wisten we op dat moment nog niet. Eerst was een soort van oase met voldoende schaduw en afkoeling onze beloning. Na een picknick en rustpauze in het gras onder de bomen was het tijd voor de terugtocht. Dat werd een marteling. Het drinkwater was al snel op, de zon werd feller en nog steeds was er geen schaduw op het pad.

De vermoeidheid sloeg ook toe. Toen plotseling geluid. Motorgeronk. Vanuit het niets kwam een enorme stofwolk onze kant op. Toen de stofwolk achter ons tot stilstand kwam, konden we voor het eerst de felrode pick-up truck onderscheiden. Daarna zagen we een cowboyhoed en een enorme snor en uiteindelijk de enorme grijns van de eigenaar. Wij waren waarschijnlijk niet de enige westerlingen die hij op deze plek heeft aangetroffen. Een enkele blik was genoeg om onze situatie in te schatten. ‘Gringos…vamos,’ klonk het uit het open raam en hij wees naar de laadbak.

We keken elkaar even aan, maar het uitputtingsgevoel en de wetenschap dat onze veldfles al twee keer was uitgewrongen, verdrongen de gedachten aan desperados, ladrones en andere onverwachte wendingen aan het eind van onze Mexicaanse avonturenfilm. Met het laatste restje kracht sprongen we in de laadbak en op hoop van zegen begonnen we aan de trip terug. Ik zat in de truck van een levensechte Mexicaanse cowboy, compleet met hoed, slangenleren laarzen, grote zwarte snor, nog donkerdere ogen en de onvermijdelijke riem met stoere gesp. Na een hobbelige en stoffige rit van meer dan een half uur bereikten we Alamos en werden we netjes op de markt afgezet door deze vriendelijk en totaal ongevaarlijk ranchero!

Paraderen en flirten

Dat was de eerste helft van onze zaterdag. Na een koude douche en een welverdiend middagslaapje waren we klaar voor een nieuw avontuur: de zaterdagavond in Alamos. Na de traditionele burritos en quesadillas (niet veel mogelijkheden voor de vegetariër in dit gedeelte van Mexico) was het tijd voor een wandeling door het stadje. Een bezigheid die ook door de plaatselijke bevolking zeer gewaardeerd wordt, gezien het aantal mensen op straat en op de zócalo, het centrale plein. In het begin van de avond slenteren er veel families rond, compleet met opa, oma en kleinkinderen.

Daarna de tieners die met zichtbare tegenzin hun jongere broertjes en zusjes op sleeptouw nemen, terwijl ze in hun mooiste kleding over het plein paraderen. En uiteindelijk komen ook de mannen in actie. Met een biertje in de hand staan ze op het terras bij de cantina’s, starend naar de schaarsgeklede, perfect opgemaakte latina’s, die op veilige afstand hun rondjes over het plein lopen. Al snel blijkt dat er een strakke dresscode bestaat: perfect gepoetste lederen puntlaarzen, strakke spijkerbroek, overhemd, leren riem met een enorme zilveren gesp. Deze heeft bij voorkeur een afbeelding van hun naam of een dier. De finishing touch zijn de ingevette snor en de enorme cowboyhoed. De leeftijd maakt niet uit: elke man boven de achttien gaat op deze manier gekleed.

Da's pas een grote cactus!
Da’s pas een grote cactus!

Macho-gedrag

Ook het gedrag lijkt aan bepaalde regels gebonden, namelijk die van het machismo. De enige reden voor de cowboys om de straat op te gaan is om indruk te maken. Op de aanwezige vrouwen en op elkaar. Dit blijkt ook uit hun gedragingen voordat ze bij de cantina aankomen. De eerste paar uur cruisen de mannen in hun pick-ups of andere voertuigen langs het centrale plein. De radio aan en een biertje in de hand en ook in de auto natuurlijk de hoed op. Zelfs met vier cowboys voor in de cabine van de pick-up blijft de hoed als een statussymbool op het hoofd van de Mexicaanse macho geplakt. Er is geen plek voor vier hoeden, maar het gebrek aan comfort is minder belangrijk dan het image. Voor de minder gelukkigen die niet in de auto passen, rest niets anders dan de laadbak. Maar ook hiervandaan kun je indruk maken. Op de rand, met één been aan beide zijden van de bak, alsof je een paard berijdt, kun je in ieder geval één glimmende laars aan de lokale schoonheden laten zien. Zo trekt er een onafgebroken optocht van pick-ups, oude Oldsmobiles en Chevrolets, een enkele kever en zelfs tractoren aan ons voorbij. De macho’s van de tractoren zijn waarschijnlijk op zoek naar een boerendochter. Rondje na rondje wordt afgelegd en telkens weer hetzelfde beeld in de voertuigen: te weinig ruimte voor te veel en te grote hoeden. De meesten houden het zeker tien rondjes vol voordat ze parkeren, nogmaals een schoenenpoetser opzoeken voor een laatste opknapbeurt van de laarzen en zich voegen bij hun vrienden in de cantina. Vanaf het terras gaat het ritueel van het staren en fluiten naar de nog steeds paraderende dames verder. Ondertussen zijn deze dames al aan hun vijftigste rondje over het plein bezig. Ondanks het ongemak van de hooggehakte pumps, de korte rokjes en de afzakkende schouderbandjes lopen ze roddelend over het mannelijk aanbod door. Zij zullen niet stoppen voordat de laatste truck is geparkeerd en ze zeker weten dat ze door iedere cowboy in de stad zijn gezien en besproken.

laarzen mexico
Echte mannen hebben glimmende laarzen.

Mexicaanse dames

En dan… Ja, en dan? Daarmee is het eigenlijk afgelopen. Er gebeurt eigenlijk niet veel, omdat de afstand tussen jager en prooi de gehele avond te groot blijft. De macho’s staan in de cantina en de vrouwen lopen op het plein. De enige vorm van communicatie tussen beide groepen is, ondanks het goedkeurend gefluit en geschreeuw van de mannen, het oogcontact. En als de aandacht van de macho’s zich na een tijdje toespitst op het bier en de sterke verhalen, verdwijnen onze Mexicaanse dames van het plein. Toch zijn er mannen die meer succes hebben die avond. Een groepje dat zojuist hun basketbalwedstrijd op de zócalo heeft afgesloten, knoopt met succes een praatje aan met een aantal dames van het type Jennifer López. Ondanks hun sportkleding (of is het dankzij?) slagen zij erin om in contact te komen met de door de cowboys zo begeerde dames.

De zaterdagavondrituelen op het plein in Alamos waren naast een amusant schouwspel ook een interessante introductie in de Noord-Mexicaanse machocultuur.