Lago Atitlán: betovering in Guatemalteeks hoogland

door Reis om de Wereld
Gepubliceerd: Laatst ververst op 40 views

In de zomer reisde Karlijn Meulman langs de Maya-route in Mexico, Guatemala en Honduras. Guatemala maakte van deze drie landen de meeste indruk. ‘De hoge toppen van de drie vulkanen San Pedro, Toliman en Atitlán, waar het meer door wordt omringd, zijn verborgen in de wolken. Indianendorpjes, lukraak tegen de vulkanen aangeplakt, lichten op in de felle zon, smalle bootje verplaatsen zich geruisloos over het wateroppervlak. Aan de kade van San Pedro wordt druk de was gedaan. Kletsende vrouwen in kleurrijke rokken en blouses schrobben fanatiek hun kleding schoon.’

Karlijn Meulman

“De hoge toppen van de drie vulkanen San Pedro, Toliman en Atitlán, waar het meer door wordt omringd, zijn verborgen in de wolken. Indianendorpjes, lukraak tegen de vulkanen aangeplakt, lichten op in de felle zon, smalle bootje verplaatsen zich geruisloos over het wateroppervlak. Aan de kade van San Pedro wordt druk de was gedaan. Kletsende vrouwen in kleurrijke rokken en blouses schrobben fanatiek hun kleding schoon.”

Guatemalteekse maskers

Guatemalteekse maskers zoals deze zijn in heel Guatemala te koop.

“Un quetzal?” Een klein jongetje met grote ogen en een vuil snoetje kijkt zo zielig mogelijk naar me op. In zijn hand houdt hij een rits afzichtelijke, glimmende sleutelhangers in de vorm van rood-groene papegaaitjes. Lelijk of niet, de trieste blik van het ventje wint het: een van zijn vogeltjes wordt de mijne. Ik stop het jochie een quetzal in zijn hand en kan nog net de boot op springen.

Ik werp nog een blik op de kade en schiet in de lach. Naast het nu trotste verkopertje staan zes, zeven opgeschoten kereltjes ‘quetzal, quetzal’ te roepen. De jongens druipen teleurgesteld af als de boot vertrekt van de aanlegsteiger van Santiago Atitlán, het schitterende Lago Atitlán op.

Bovenaan de steile straatjes van het dorpje San Pedro heb je een prachtig uitzicht op het Meer van Atitlan.

Bovenaan de steile straatjes van het dorpje San Pedro heb je een prachtig uitzicht op het Meer van Atitlan.

Gringotenango

Lago Atitlán is het grootste kratermeer van Guatemala. Het ligt midden in het hoogland van Guatemala, 1530 meter hoog. Het combineert het beste dat het land te bieden heeft: schitterende vulkanen, prachtige natuur en kleurrijke Indianendorpjes met hun eigen tradities en klederdrachten. Panajachel is het meest populaire dorp rondom het meer.

Het draagt de bijnaam Gringotenango, wat zoveel betekent als ‘plaats van de buitenlanders’. Het is een druk plaatsje en steeds meer reizigers wijken daarom uit naar het rustige en meer traditionele San Pedro de Laguna, gelegen aan de overkant van het meer. Ook wij wagen de prachtige overtocht. De hoge toppen van de drie vulkanen San Pedro, Toliman en Atitlán, waar het meer door wordt omringd, zijn verborgen in de wolken.

Indianendorpjes, lukraak tegen de vulkanen aangeplakt, lichten op in de felle zon, smalle bootje verplaatsen zich geruisloos over het wateroppervlak. De mooie, diepblauwe kleur van het water is verbazingwekkend, aangezien het meer zwaar vervuild is. Dat weerhoudt de lokale bevolking er niet van om met grote visnetten het meer op te gaan. Aan de kade van San Pedro wordt bovendien druk de was gedaan. Kletsende vrouwen in kleurrijke rokken en blouses schrobben fanatiek hun kleding schoon.

Bestormd

Wij hebben geen gelegenheid om van dit pittoreske tafereeltje te genieten. De boot wordt namelijk bestormd. Een stuk of tien jongetjes staan te dringen op de aanlegsteiger. Ze hebben allemaal hetzelfde doel voor ogen: de tassen van de toeristen pakken en die naar het hotel dragen. In ruil voor een paar quetzal natuurlijk. “Ze slaan elkaar de hersens in”, zegt een toeriste hoofdschuddend.

Ze pakt haar rugzak en geeft die aan het brutaalste ventje, dat al op de boot is gesprongen voordat die heeft aangelegd. Razendsnel gritsen de jongens de spullen van de boot en rennen ermee weg. Slingerend hollen ze de steiger af, soms met wel twee enorme rugzakken op hun rug. Achter hen aan sjokken een paar beteuterde plaatsgenootjes, die te laat waren om ook wat van de buit te vangen.

Het Meer van Atitlán straalt rust uit. Het is een plaats waar je zonder moeite een week kunt blijven. Je kunt vulkanen beklimmen, paardrijden, lichte of zware wandelingen maken, in je hangmat een boek lezen of een duik nemen in de warmwaterbronnen bij San Pedro. Wij kiezen voor een bezoek aan een paar van de Indianendorpjes rondom het meer, vrijwel alleen bereikbaar per boot.

De plaatsjes hebben hun eigen karakter en klederdracht. In Panajechel en in San Pedro verblijven veel toeristen. San Antonia Palopo en Santa Catarina Palopo zijn handelaardorpjes, waar veel handgemaakte souvenirs verkocht worden. Het sfeervolle Santa Cruz is te bereiken met een fikse wandeling de berg op, langs koffieplantages en bananenbomen.

Het glinsterende Lago Atitlan wordt omzoomd door indrukwekkende vulkanen.

Het glinsterende Lago Atitlan wordt omzoomd door indrukwekkende vulkanen.

Vers fruit

In een vrolijk gekleurd bootje stuurt de gids ons naar Santiago Atitlán. In dit dorp wordt, evenals in San Pedro, de authentieke Tzutuhil-kleding gedragen, met grote bloemen langs de hals. Santiago is een van de grotere dorpen aan het meer en is mooi gelegen in een inham. De weg naar het dorpscentrum wordt geheel omzoomd door winkeltjes en kraampjes, vol met houtsnijwerk, maskers, kleden, sjaals en stenen beeldjes.

Stapels vers fruit ligt overal uitgestald. Het gezellige centrum is eveneens vergeven van de winkeltjes en eetkraampjes.  Aan de heilige Machimon worden mystieke krachten toegeschreven. Je krijgt zijn hulp echter niet voor niets!

Aan de heilige Machimon worden mystieke krachten toegeschreven. Je krijgt zijn hulp echter niet voor niets!

Aan de heilige Machimon worden mystieke krachten toegeschreven. Je krijgt zijn hulp echter niet voor niets!

Machimon

Het meest bijzondere in Santiago is Machimon. Machimon is een heilige, in de gedaante van een houten pop. Machimon draagt tientallen dassen, Guatemalteekse hoeden en een jas. De Guatemalteken geloven heilig in hem. Er staan verschillende exemplaren in Latijns-Amerika. Heb je een probleem, dan ga je naar hem toe. Hij geeft je adviezen en laat je zorgen verdwijnen.

Welke dorpsbewoner Machimon mag ontvangen, beslissen de dorpsraden van de plaatsjes rond het meer. Zijn verblijfplaats wisselt om de zoveel tijd. De hulp van Machimon kost geld, en bovendien moeten drank en sigaren geschonken worden. De pop staat deze keer in de armste wijk van het dorp. Huizen liggen veelal in puin, het vuil ligt opgestapeld in de goten. De enige kleur in de grijze massa is het huis van Machimon: kleurige vlaggetje duiden zijn verblijfplaats aan.

We lopen achterom het verduisterde huis binnen. Machimon wordt geflankeerd door twee streng uitziende mannen. Machimon ‘rookt’ een sigaar en af en toe wordt wat jenever bij hem naar binnen gegoten. Voor hem staat een schoteltje met briefgeld. Schuin daarachter bevindt zich het altaar: heiligenprentjes met rode, groene, gele en blauwe flikkerende kerstlichtjes eromheen.

Af en toe verstoort een tinkelend kerstliedje de gewijde stilte. Deze kitsch deert de bezoeker van Machimon niet. Op zijn knieën zit hij voor de pop, terwijl een ‘priester’ gebeden prevelt en de man zegent met zijn wierookstaf. De bezoeker is hier omdat zijn lievelingskind ziek is. De wanhoop is op zijn gezicht te lezen, waardoor onze aanvankelijke neiging tot lachen snel verdwijnt. Zo stil mogelijk verlaten we het donkere huis en stappen het felle zonlicht weer in. De mystiek van de Maya’s is nog duidelijk voelbaar.

Gerelateerd

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. Als je doorgaat met het gebruiken van de website, gaan we er vanuit dat ermee instemt. Prima! Lees meer