Reis om de Wereld
Voeding voor reizigers

Lentewarmte in Riga

158

‘Riga is een mooie en historische stad. De Europese geschiedenis proef en zie je bijna overal. Vanaf de gevels, aan de gebouwen, in de straten, op de pleinen en bij de monumenten.’ Zo begint René Hoeflaak zijn reisverhaal over de hoofdstad van Letland. Een stad die je niet links moet laten liggen. ‘KGB gebouwen, Zweedse vestingmuren, Stalinistische Sovjetgebouwen en Jugendstilstraten. Riga is absoluut de moeite van het bezoeken waard’, tipt hij.René Hoeflaak

Riga is een mooie en historische stad. De Europese geschiedenis proef en zie je bijna overal. Vanaf de gevels, aan de gebouwen, in de straten, op de pleinen en bij de monumenten. Van voormalige KGB gebouwen wandel je langs Zweedse vestingmuren, Stalinistische Sovjetgebouwen en Jugendstilstraten. Riga is absoluut de moeite van het bezoeken waard.

De Letten hebben hun geschiedenis zeker niet mee, eerder tegen. Voor vrolijkheid moet je dan ook niet naar Letland, ervaart René Hoeflaak. En vooral oogcontact mijden. Een greep uit zijn ontmoetingen.

Riga, Jugendstil gevel aan de Elizabetes Iela. (foto: René Hoeflaak)
Riga, Jugendstil gevel aan de Elizabetes Iela. (foto: René Hoeflaak)

Riga Airport

Aankomst Riga Airport zaterdagmiddag. We stappen in een shuttlebus. “Two tickets, busterminal, please?”. Een herkenbare en redelijk normale vraag een airport Shuttlebuschauffeur, menen wij. Deze chauffeur gebaart echter dat hij de vraag niet begrijpt. Zijn wegkijkende blik straalt irritatie en vermoeidheid uit. Zeker als we daaraan vervolgens de vraag toevoegen “How much?. en hem ons eerste Letse bankbiljet toeschuiven. Zonder enige verbale reactie krijgen we wisselgeld toegeduwd. Welkom in Riga, Letland.

Riga, Zakusala eiland in de Duina rivier.(foto: René Hoeflaak)
Riga, Zakusala eiland in de Duina rivier.(foto: René Hoeflaak)

Skonto Riga-FK Ventpils

Vandaag, zondag, staat de nationale voetbaltopper op het programma tussen Skonto Riga en FK Venstopils. Op naar het nationale voetbalstadion. We vinden het, nog maar enkele uren voor de match, erg rustig. Nauwelijks bezoekers. Er is wel een soort braderie en op de parkeerplaats worden tuinhuisjes te koop aangeboden. Een aparte combinatie. Aan de affiches te zien, moet de wedstrijd toch echt hier en op deze middag zijn.

We lopen ongehinderd in de lege catacomben van het stadion en staan op het veld langs een lege tribune. De selectie van de uitploeg FK Ventspils arriveert en wandelt voorbij. Niemand gunt ons een blik waardig, hooguit een onverschillige. Voor het stadion staat een loket. “Tickets?” lijkt ons op deze plaats een logische en bondige (daar houden de Letten van) vraag aan de man achter het loket. Die haalt zijn schouders op en op het moment dat het lijkt alsof hem deze vraag net iets teveel wordt, wendt hij zich van ons af. We wennen er aan.

Riga, station Tornakalns. Van hier werden in 1941 duizenden Letten gedeporteerd.(foto: René Hoeflaak)
Riga, station Tornakalns. Van hier werden in 1941 duizenden Letten gedeporteerd.(foto: René Hoeflaak)

Het is duidelijk, de echte voetbalsfeer zit er nog niet in. Omdat we voorzien dat we de hele wedstrijd niet zullen uitzingen nemen we plaats op een lege tribune naast de parkeerplaats. Aan een cameraman van de Letse TV (jawel, wedstrijd wordt rechtstreeks uitgezonden!!) vraag ik of dit wel zeker de topper van het jaar is.

De cameraman (ook hij wendt zijn blik af) maakt zich uit de voeten en pakt zijn telefoon. Niet veel later verschijnt een slordig gekostumeerde heer met een ouderwetse walkie talkie. Onverstaanbaar, onvriendelijk, met stemverheffing en heftige armgebaren worden we gemaand de lege tribune zo snel mogelijk te verlaten. Ofwel we moeten maken dat we wegkomen. Nee, we voelen nog geen Letse warmte maar zoals gezegd, het went.

Lege tribunes bij de Letse voetbaltopper in het nationale voetbalstadion.(foto: René Hoeflaak)
Lege tribunes bij de Letse voetbaltopper in het nationale voetbalstadion.(foto: René Hoeflaak)

Centrale markt Riga

Maandagochtend; kraam in de centrale markthal van Riga. Omdat we de Letse woorden zonder en met nog niet kennen, tracht reismaat Willem met de aanduidingen “Sin”,“Without” “Bubbles” en “Gas” een fles water zonder bubbles te bestellen. Dat gaat de uiterst chagrijnig kijkende verkoopster blijkbaar net iets te ver.

In onvervalst Lets/Russisch wordt Willem de les gelezen, geld aangepakt om vervolgens een fles in zijn handen geduwd te krijgen. Bij de stropdassen en hoedenkraam is de sfeer niet veel anders. De woordenwisseling en oogcontact bij de aankoop van een stropdas is éénzijdig. Altijd gezellig, de Letse markt.

Bus naar Rumbula

We nemen de bus naar Rumbula, op ongeveer vijftien kilometer van de stad. In de bus heerst een angstig stille en ijzige stemming. Op het oog emotieloos stappen passagiers in en uit. Niemand kijkt elkaar aan, niemand groet elkaar, niemand praat met elkaar. Ook het betalen aan de chauffeur is een korte en vlakke bedoeling. Instappen, muntje neerleggen en doorlopen. Voor een gesprek met een lokale Let moet je niet met de bus mee. Maar dat weten we na twee dagen Letland.

Het verlaten stationnetje Dole. (foto: René Hoeflaak)
Het verlaten stationnetje Dole. (foto: René Hoeflaak)

Station Dole

We volgen de ANWB wandeling door het bos en langs het spoor. Na enkele uren lopen, dreigen we de weg min of meer kwijt te raken. Naast een kerk bij een begraafplaats wijst een doodkistendrager ons op vriendelijke wijze de – naar later blijkt de verkeerde- weg. “Dat we uitgerekend op een begraafplaats een vriendelijke Let moeten tegenkomen”. Een lach kunnen we niet onderdrukken.

Een eindje verder zien we op het spoor een dronken en wankelende Let staan. Hij heeft moeite zich staande te houden en straalt ook niet echt vrolijkheid uit. Maar wat wil je , zo alleen op de rails. De trein nadert. We wenden nu ook onze blik af (we lijken wel Letten).. Het vervolg hiervan willen we niet zien. De trein raast voorbij en zien de Let daarna ongedeerd naast het spoor wankelen. Maar of dat ook de bedoeling is…? Weer even verderop staan we op het verlaten stationnetje Dole.

We zijn de weg kwijt. We willen met de bus terug naar Riga. Aan het eind van het perron zit een eenzame Let op een bankje. In zijn hand een fles sterke drank. Ik vraag hem de weg naar een busstation. We verstaan en begrijpen elkaar niet. De gebaren die ik wel begrijp maken de stemming niet vrolijker. Met gestrekte hand en onderarm maakt hij voortdurend kappende bewegingen naar zijn nek. De toekomst van deze man lijkt door hemzelf kort maar krachtig gewenst.

Uiteindelijk halen we de “arme”man over tot het drinken van een glas bier in het plaatselijk café in het dorpje verderop. De kapgebaren houden aan maar onze bus komt eraan. Hoe vergaat het hem verder?. Nee, ook het Letse spoor lijkt niet de aangewezen plek voor vrolijkheid en pret. Over de Academie van Wetenschappen, café Leningrad en het Bezettingsmuseum nog maar niet te spreken.

De zoekopdracht Letse vrolijkheid geeft 1.110 resultaten. Hollands vrolijkheid 8.140. Maar wat zegt een cijfer.