Reis om de Wereld
Voeding voor reizigers

Lourdes: commercie versus religie

200

Lourdes: gelovig of niet het lokt toch zo’n bedevaartsplaatsje. Dit kleine dorpje heeft dat haar faam te danken aan Bernadette; een simpel boerenmeisje dat maria-verschijningen zag bij een grot en het geneeskrachtige water ontdekte. Voor wie niet uit puur religieuze overwegingen naar Lourdes komt is het verschrikkelijke commerciele van dit dorpje bijna niet te geloven. Overal liggen souveniers en in alle soorten en maten met een algemene deler: Maria.

Erwin en Kim

Wie Lourdes zegt, zegt of ‘dat is het dochtertje van popdiva Madonna’ of denkt aan het bedevaartsplaatsje in de Franse Pyreneeën. In ons geval het laatste: niet alleen makkelijker te bezoeken, maar het lag ook op onze reisroute door Frankrijk. En of je nu gelovig bent of niet, het lokt toch. Even een kijkje nemen in het plaatsje waar Bernadette ergens in 1800 meerdere maria-verschijningen zag.

Een plaatsje waar er door luidsprekers heen en in minstens vijf verschillende talen gebeden wordt en waar de commercie zijn weg gevonden heeft. Waar iedere avond een lichtprocessie wordt gehouden. En allemaal dankzij het helende water en een straatarm, simpel meisje. Het dorp is klein, maar heeft, volgens onze reisgids, na Parijs het meeste aantal hotelbedden van Frankrijk.

Vooral de goedkopere hotelovernachtingen met douche en toilet op de gang voor iets meer als 20 euro per kamer zijn populair onder bezoekende pelgrims. Zo is er bijna altijd wel een bed te vinden in Lourdes voor de rondtrekkende reiziger en is er zelfs een camping midden in de stad.

Lourdes als Las Vegas: ‘s avonds gaat de neon-verlichting aan en knipperen er overal felle kleuren.
Lourdes als Las Vegas: ‘s avonds gaat de neon-verlichting aan en knipperen er overal felle kleuren.

De Lourdes-souvenirs zijn talrijk, maar apart: want waar de gemiddelde toerist armbandjes of aardewerk gewend is om mee naar huis te nemen, liggen hier Maria’s die op alle mogelijke spulletjes is geplakt. Glas, plastic, met beschildering of zonder, goudkleurig, blauw, draaidop, een paar druppels, in een ketting of in een vijf liter jerrycan.

Hutje bij mutje liggen de toekomstige dragers van het water van Lourdes bijeen in ieder winkeltje dat het dorpje rijk is, en dat zijn er veel. Ze liggen naast de kaarten met: ‘Ik heb een kaarsje voor je aangestoken in Lourdes’, Naast maria-prentjes, de rozenkranskettingen en de sneeuwbollen met de kerk van het dorpje erop. Ook de pennen waarin een Maria uit de lucht komt vallen vinden gretig aftrek.

Het standbeeld van Maria vlakbij de grot waar het Lourdes-water gevonden werd.
Het standbeeld van Maria vlakbij de grot waar het Lourdes-water gevonden werd.

Wonderwater

De vele flessen en jerrycans die verkocht worden zijn leeg, ze moeten gevuld worden aan een van vele kranen met het heilige, wonderen verrichtende water. Daarna kan het gebruikt worden als ‘balsem’. Maar alleen als mensen ook bidden en zich tot god wenden dan werkt het water, het is geen magie, waarschuwt ‘Lourdes Magazine’ ons.

De kerk waaronder de grot zit. Op aanwijzingen van Maria aan Bernadette is de kerk op de grot gebouwd.
De kerk waaronder de grot zit. Op aanwijzingen van Maria aan Bernadette is de kerk op de grot gebouwd.

Film Bernadette

Voor de toeristen die hier komen en de geschiedenis van Lourdes nog niet kennen draait er meerdere keren per dag een film: Bernadette. Een film over het meisje dat de maria-verschijningen zag. Over de armoede waarin ze leefde en de rijke mensen uit het dorp die haar niet geloofden.

Haar ouders die bedreigd werden omdat ze hun dochter in toom moesten houden en niet van alles mochten laten bedenken om rijk van te worden. En uiteindelijk de doorbraak dat er mensen genezen werden met het water dat uit de grot stroomde. Bernadette leeft de jaren na de verschijningen in een klooster waar ze jong stierf en nu nog steeds opgebaard ligt.

Vooraanzicht van de kerk waar de grot aan de rechterkant onder zit.
Vooraanzicht van de kerk waar de grot aan de rechterkant onder zit.

Heilige plek

Hoewel we niet gelovig zijn, geeft het toch een apart gevoel om hier rond te lopen. Zoveel mensen die hun spaargeld hebben uitgegeven helemaal om speciaal naar deze heilige plek te komen. Huilende mensen die in de grot op hun knieën vallen, banken vol wachtende mensen om in het water van Lourdes gedompeld te mogen worden. Het is te gemakkelijk om er grappen over te maken, het geeft eerder een diep gevoel van respect voor deze mensen.

‘Deze kaars zet mijn gebed verder’ Duizenden kaarsjes worden dagelijks aangestoken in Lourdes.
‘Deze kaars zet mijn gebed verder’ Duizenden kaarsjes worden dagelijks aangestoken in Lourdes.

Lichtjesprocessie

‘s Avonds rond een uur of negen is de lichtjesprocessie, duizenden mensen lopen met kaarsjes een route naar de kerk die op de bewuste grot gebouwd is. Er wordt gebeden in verschillende talen en langzaam maar zeker vult het plein voor de kerk zich met nonnen en mindervalide mensen die voortgeduwd worden in rolstoelen of brancards, waarachter de mensen de beter ter been zijn volgen. Het is indrukwekkend: zoveel mensen allemaal met een kaarsje in de hand.

Na afloop wordt er om stilte gevraagd bij de grot, maar in het dorp weten de cafébazen wel wat een pelgrim nodig heeft na een dagje Lourdes: een pintje bier. De taps stromen dan ook rijkelijk en de felle neonverlichting van winkels en hotels komt de bezoeker tegemoet als Las Vegas, maar dan wel voor de wat vromere reiziger.