Plaza de Mayo: het protestplein van Dwaze Moeders

door Reis om de Wereld
Gepubliceerd: Laatst ververst op 138 views

Het plein Plaza de Mayo in het centrum van Buenos Aires staat bekend om de vele protestacties die er worden gehouden. Wanneer ik in de stromende regen over het plein loop ben ik de enige bezoeker. Tijdens mijn lunch in een restaurant aan het plein zie ik het kruispunt worden afgezet, is er ineens veel politie op straat en klinkt een aanzwellend geluid van schreeuwende mensen.

Auteur – Wilbert van Haneghem

Vanuit een straat komt een groep protesterende, vlaggen zwaaiende en schreeuwende mannen en vrouwen richting het plein gelopen. Stadsbussen en auto’s worden haastig omgeleid door aansnellende politieagenten. De protestmars van ongeveer 200 mensen krijgt voorrang op alles en iedereen en als ik de stoep op wil lopen, moet ik ook aan de kant. Een agent zwaait driftig met zijn armen naar mij als ik mijn camera met telelens op hem en de mensen richt.

 

Plaza de Mayo

De toespraak van een moeder levert luid applaus op.

 

Ik berg de camera op onder mijn jas, tegen de regen, maar wel gereed om te gebruiken wanneer mogelijk. Als ik de kortste route dwars over het centrale deel van het plein neem voor de stoet langs, bevind ik mij ineens tussen hen en de politie in. Die agenten kijken gelukkig gelaten toe en voeren (nog) geen charges uit, ze staan achter de grote hekken die een uur geleden nog open stonden. De doorgang van het plein naar het roze regeringsgebouw (Casa Rosa) is hiermee afgezet.

Movimiento Teresa Rodriguez

Een gigantische politiewagen neemt zijn stelling in en de twee waterkanonnen bewegen richting de protestanten. Ik loop snel door naar de andere kant van het plein en schuil in een portiek en achter bomen. De spandoeken tonen diverse teksten van politieke partijen en bewegingen. Over onrecht, werkeloosheid en erkenning. Eén van die bewegingen is de Movimiento Teresa Rodriguez, genoemd naar een vrouw die in 1989 door een politiekogel om het leven is gekomen bij een soortgelijke protestactie.

In een grimmige sfeer maken de voorste rijen zich op voor een bestorming.

In een grimmige sfeer maken de voorste rijen zich op voor een bestorming.

Falkland

Het nog relatief vriendelijk klinkende geschreeuw, gejoel en zelfs gezang van de menigte die vreedzaam door de straten liep, krijgt op het plein een grimmiger wending. De eerste rijen mannen en – vooral ook – vrouwen doen hun monddoeken goed voor hun gezicht om herkenning te voorkomen, of wellicht om weerstand te bieden aan traangas.

Met de houten knuppels in de hand zwaaien ze boven hun hoofd en als een van hen zijn honkbalknuppel luidruchtig langs het metalen afzethek raspt klinkt er een luid applaus vanuit de groep. Meer agenten verzamelen zich achter het hek en langs de zijkanten van het plein. Vanuit mijn hopelijk veilige positie haal ik mijn camera weer onder mijn jas vandaan en maak een paar foto’s, wat me deze keer op boze gezichten van de eerste rijen protestanten te staan komt. Wederom berg ik mijn camera op.

Wanneer de menigte zich voorbereidt om de hekken te bestormen, loop ik weg van het plein. Pottenkijkers zijn hier duidelijk niet gewenst. Ik zie een tweetal provisorische kampementen van oorlogsveteranen die in de Falklandoorlog van 1982 tegen Groot-Brittannië hebben gediend. Ook zij willen gerechtigheid en erkenning van de overheid van hun daden op de ‘Islas Malvinas’ zoals de eilanden in het Argentijns heten. Sinds het einde van die oorlog hebben deze mannen hier hun tenten opgeslagen.

Vermiste Argentijnen

De donderdag erop gaat het er bij een ander protest een stuk vreedzamer aan toe. De sfeer is bijna gemoedelijk. Elke week, al 30 jaar lang, verzamelen de door de overheid zo genoemde ‘dwaze’ moeders, oftewel de Madres de Plaza de Mayo zich bijeen op het plein. Stipt om 15.30 uur beginnen zij hun rondjes rond het standbeeld te lopen, tien in totaal. Dit doen zij uiteraard in het zicht van het roze regeringsgebouw.

De Madres de Plaza de Mayo lopen hun rondjes.

De Madres de Plaza de Mayo lopen hun rondjes.

Grootgrondbezitters

Ze dragen witte hoofddoekjes met geborduurde teksten. Het is hun logo zijn geworden en op het plein zijn hoofddoeken geschilderd. Deze protestacties zijn begonnen om de in hun ogen ‘terroristische staat’ aandacht te vragen voor hun vermiste (vermoedelijk ontvoerde en vermoorde) zonen en dochters tijdens de militaire junta die regeerde van 1976 tot 1983.

Daar draait het nu nog steeds om, en ook een vader en een dochter van een vermiste Argentijn lopen mee in de stoet, net als vele aanhangers van de moeders. Maar hun bekendheid wordt ook ingezet om aandacht te vragen voor andere (maatschappelijke) onderwerpen. Het grote spandoek dat de 14 aanwezige moeders dragen meldt: “Wij strijden tegen de rijkdom van de oligarchische grootgrondbezitters.”

De meelopende aanhangers scanderen leuzen en moedigen de moeders aan in hun strijd, zijzelf schuifelen rustig voort, kletsen met elkaar en roepen en glimlachen naar bekenden in het publiek. Wanneer een medewerker het spandoek opbergt staan de moeders hand in hand in een rij opgesteld om het door de aanhangers geïnitieerde applaus in ontvangst te nemen als ware het een optreden.

Ook een vader en een dochter van een vermiste Argentijn lopen mee.

Ook een vader en een dochter van een vermiste Argentijn lopen mee.

Hoofddoek

De meeste toekijkers verlaten het plein. Maar, zoals het tijdens een ‘optreden’ hoort, is er een ‘toegift’. De moeders en hun aanhang lopen door een open staand hek naar het regeringsgebouw. Nu geen politieagenten, waterkanon of knuppels. Daar voert een moeder met behulp van een microfoon en een door een medewerker omhooggehouden luidspreker, het woord tot de toehoorders en aanhang. Na elke paar zinnen wordt ze onderbroken door applaus. Als ze van haar opgelezen toespraak afwijkt en zich hardop afvraagt hoe lang ze al protesteren, roept iemand “28 jaar”.

Een ander corrigeert haar: “Nee het is al 30 jaar!” Luid applaus klinkt. Blauwe vlaggen met het hoofddoekenlogo en organisatienaam zwaaien heen en weer. Ik versta slechts flarden van de toespraak door de wind en het gejoel en geklap van de mensen. Maar haar toon is duidelijk: strijdbaar, fel en boos. Wanneer zij en de twee moeders naast haar de vuisten in de lucht steken, kopieert de aanhang dit. Eén van de moeders pinkt een traan weg. Dan is de toespraak plotseling voorbij, het is nu kwart over vier.

De toespraak van een moeder levert luid applaus op.

De toespraak van een moeder levert luid applaus op.

De dames keuvelen gemoedelijk met elkaar en met bekenden. De medewerkers verzamelen de vlaggen en bergen deze op in een bestelauto, ook hierop het witte hoofddoekenlogo van de Moeders van het Meiplein. Ze gaan elk hun eigen weg en het plein is weer van de duiven en de toeristen. Deze lopen over de geschilderde witte hoofddoekjes en lezen de protestteksten.

Maar voor even was de aandacht gericht op de moeders. Een spreuk op de vlaggen meldt: “Ni un paso atrás, geen gebeurtenis uit het verleden”. Het gemis naar hun vermiste zonen blijft. En zo lang dat ze kunnen, lopen deze moeders hun rondje op het Plaza de Mayo. Elke donderdag om 15.30 uur.

Gerelateerd

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. Als je doorgaat met het gebruiken van de website, gaan we er vanuit dat ermee instemt. Prima! Lees meer